28/3/12

"Η Λέσχη των Αθεράπευτα Αισιόδοξων" του Jean-Michel Guenassia, Εκδόσεις Πόλις

"Το 1959 ο Μισέλ Μαρινί είναι δώδεκα ετών. Είναι η εποχή του rock n roll και του πολέμου της Αλγερίας. Ο ίδιος είναι ερασιτέχνηςφωτογράφος, μανιώδης αναγνώστης και θαμώνας του Balto, ενός μπιστρό στη λεωφόρο Ντανφερ-Ροσρώ, όπου συναντιέται με τους φίλους του να παίξουν ποδοσφαιράκι. Στην πίσω αίθουσα του μπιστρό θα γνωρίσει τον Ίγκορ, τον Λεονίντ, τον Σάσα, τον Ίμρε και την υπόλοιπη παρέα, πολιτικούς πρόσφυγες από τις κομμουνιστικές χώρες. Οι άνθρωποι αυτοί εγκατέλειψαν τα αγαπημένα τους πρόσωπα, τις οικογένειες τους, πρόδωσαν τα ιδανικά και τα πιστεύω τους. Συναντήθηκαν στο Παρίσι, στη λέσχη σκακιστών που φιλοξενεί η πίσω αίθουσα του Balto, όπου συχνάζουν επίσης ο Κεσέλ και ο Σαρτρ. Επιπλέον τους δένει ένα φοβερό μυστικό, που ο Μισέλ τελικά θα το ανακαλύψει. Η γνωριμία με τα μέλη της λέσχης θα αλλάξει για πάντα τη ζωή του αγοριού."

Τι απίστευτο μωσαϊκό χαρακτήρων. Πόσο ωραία δοσμένη η εποχή και οι συνθήκες. Ο Μισέλ Μαρινί. Ένας χαρακτήρας της εποχής, στην προεφηβεία του κρυφοκοιτάζει τη λέσχη και μαγεύεται. Ο Ίγκορ, ο Σάσα, ο Λεονίντ, πολιτικοί πρόσφυγες κομμουνιστικών καθεστώτων, που προσπαθώντας να αφήσουν πίσω το παρελθόν, κάνουν ατελειώτους σκακιστικούς αγώνες και περνάνε ώρες στο Balto. Ο Μισέλ αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα στο σπίτι, τόσο με τους γονείς, όσο και με τον αδερφό του, οπότε οι βόλτες και οι παρέες είναι η διέξοδός του. Στην αντίπερα όχθη υπάρχει η Σεσίλ, η κοπέλα του αδερφού του, με την οποία ο Μισέλ είναι ερωτευμένος, χωρίς να το παραδεχτεί ούτε μια φορά στη διήγησή του. Σε όλο αυτό το μωσαϊκό χαρακτήρων υπάρχει ένα μεγάλο μυστικό, το οποίο αποκαλύπτεται στις τελευταίες σχεδόν σελίδες του βιβλίου. Σε όλη τη διάρκεια της ανάγνωσης προσπαθείς να ενώσεις τα κομμάτια, αλλά δεν είναι και πολύ εύκολο τελικά...

Είναι από τα βιβλία που διαβάζοντας τα τα κάνεις απευθείας εικόνα... Μπορείς να δεις το γαλλικό μπιστρό, τους συνδαιτημόνες, τις παρέες, άνετα φαντάζεσαι πως μπορεί να είναι ο Μισέλ, η Σεσίλ... Το πιο μαγικό από όλα στη γραφή του Guenassia είναι αυτό το πέρασμα από την παιδικότητα στην ωριμότητα μέσα από συζητήσεις και αναλύσεις διαφορετικών χαρακτήρων και εμπειριών. Πολιτικοί πρόσφυγες που άφησαν πίσω οικογένειες και παιδιά, και καλούνται να ζήσουν μία ζωή δανεική, πνιγμένη από αναμνήσεις. Και ταυτόχρονα γύρω τους ο κόσμος αλλάζει, η ιστορία γράφεται ξανά.... Φανταστείτε πως φαίνονται όλα αυτά στα μάτια ενός δωδεκάχρονου αγοριού. Ενός αγοριού που διψάει να γίνει μέλος της παρέας, που τους ακούει και ρουφάει κάθε λέξη, κάθε βλέμμα... Ενός αγοριού που με τη βοήθεια τους ανακαλύπτει πόσο καλός φωτογράφος είναι, πως μπορεί να αποτυπώσει με το φακό του την εικόνα αλλά και αυτό που κρύβει μέσα της...

Πρόκειται για ένα βιβλίο που σε δυσκολεύει να αφήσεις τους ήρωές του. Όταν τελικά όλα αλλάζουν έχεις αυτή την γλυκόπικρη αίσθηση ενός καλοκαιριού που τελειώνει, που δυσκολεύεσαι να το αφήσεις πίσω. Να το διαβάσετε. Το κατατάσσω στα καλύτερά μου.

28/11/11

Ο Δρόμος της Απώλειας

Ο μεγαλύτερος φόβος στη ζωή του ανθρώπου είναι ο θάνατος, τόσο ο δικός του όσο και των ανθρώπων που αγαπά.

Πριν από ένα μήνα συμπληρώθηκαν δύο χρόνια από τον θάνατο του πατέρα μου. Και το κείμενο αυτό το γράφω ως φόρο τιμής σε έναν άνθρωπο που σημάδεψε τις ζωές μας με έναν ανεπανάληπτο τρόπο. Ο τίτλος δεν είναι τυχαίος. Στις περιπτώσεις μιας απώλειας ακολουθείς ένα συγκεκριμένο δρόμο, προκειμένου να συνειδητοποιήσεις τη μεγάλη αλλαγή και να μάθεις να ζεις με αυτή. Να κάνεις τρόπο ζωής σου ότι τον άνθρωπό σου δεν θα τον ξαναδείς ποτέ. Και το "ποτέ" αυτό είναι λέξη με τόσο βαθύ νόημα, που τρομάζει κανείς. Γενικά οι χρονικοί προσδιορισμοί παίρνουν άλλη διάσταση στις περιπτώσεις απώλειας.

Δεν θα αναφερθώ στα πέντε στάδια πένθους, που υποτίθεται ότι ο καθένας περνάει, προκειμένου να κάνει κομμάτι τη ζωής του την απώλεια- αν και ειδικά το στάδιο του θυμού το πέρασα αρκετά έντονα. Θα μιλήσω για το πως το βίωσα εγώ όλο αυτό και που ακριβώς βρίσκομαι δύο χρόνια μετά.

Πριν από λίγες μέρες παρακολούθησα μία παράσταση στη Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών. "Η αθέατη πλευρά του φεγγαριού". Σε κάποια στιγμή ο πρωταγωνιστής κοιτάει έντονα το κοινό και λέει: "αν βάλουμε μία σκάλα στην αθέατη πλευρά του φεγγαριού, ανέβουμε στην κορυφή της κοιτάξουμε μπροστά και πέσουμε από κει, τότε μόνο μπορούμε να καταλάβουμε την αίσθηση της αβύσσου και του κενού που νιώθει κάποιος όταν χάνει τους γονείς του". Δε νομίζω να έχω ακούσει καλύτερη περιγραφή αυτης της αίσθησης. Στην αρχή η έννοια του απίστευτου, παίρνει άλλο νόημα. Είναι σαν μη βίωνα εγώ η ίδια αυτήν την κατάσταση αλλά να συνέβαινε σε κάποιον άλλον. Έμπαινα στο πατρικό μου και η αύρα του ήταν ακόμα μέσα στον χώρο σα να μην έφυγε ποτέ. Δύσκολο συναίσθημα.

Περνώντας ο καιρός αυτό που θυμάμαι ότι με στεναχωρούσε ιδιαίτερα, ήταν ότι άλλαζαν πράγματα στη ζωή μου, κι εκείνος δεν το μάθαινε. Μεγάλωναν τα παιδιά μου, άρχιζαν να μιλάνε κι εκείνος δεν το έβλεπε, δεν το βίωνε. Πόσες φορές τα κοίταζα όταν λέγανε τα πρώτα τους λόγια, κι εγώ σκεφτόμουνα "πόσο θα του άρεσε να περνάει χρόνο μαζί τους, να τους κάνει αστεία"... Άλλαζα δουλειά, έφευγα από τη δουλειά, έκανα καινούργια σημαντικά πράγματα και ο χρόνος για κείνον είχε σταματήσει στις 18 Νοεμβρίου 2009. Και πραγματικά ήταν τόσο περίεργο και τόσο δύσκολα διαχειρίσιμο. Ήταν σαν να άρχιζε ένα κομμάτι της ζωής μετά από αυτήν την ημερομηνία. Το πριν και το μετά.

Θα προσπαθήσω να σχεδιάσω μία εικόνα. Η απώλεια στην αρχή είναι σα να ανεβαίνεις ένα εξαιρετικά κακοτράχηλο βουνό. Ένα βουνό γεμάτο κοτρώνες, που βλέπεις την κορυφή του και σκέφτεσαι "μπα, δεν υπάρχει περίπτωση να φτάσω εκεί πάνω". Και συνέχεια σταματάς, και απελπίζεσαι, και λες " ας τα παρατήσω δε βγαίνει πουθενά"... Αλλά συνεχίζεις, και συνεχίζεις και τελικά κάποια στιγμή φτάνεις. Είναι αυτή η στιγμή που ο πόνος γίνεται γλυκιά ανάμνηση, που κοιτάς φωτογραφίες και τη δυνατή συγκίνηση την έχει αντικαταστήσει το γλυκό χαμόγελο. Αυτά που έχεις ζήσει με τον άνθρωπο που "φεύγει" είναι δυνατότερα όλων. Αυτά σε συντροφεύουν μια ζωή, ακόμα κι αν λείπει η φυσική παρουσία. Γιατί λείπει και πάντα θα λείπει. Στις δύσκολες και τις χαρούμενες στιγμές σου, στις εικόνες που δε μπορείς να μοιραστείς, στα καινούργια μέρη που θα βλέπεις, στα ταξίδια που θα κάνεις, στη ζωή σου που θα περνάει....

Το 2009 σε ένα post αφιερωμένο σε κείνον είχα γράψει ότι αν φανταστούμε ότι η ζωή του καθενός είναι η πέτρα που θα πετάξεις σε λίμνη και οι ομόκεντροι κύκλοι που θα αφήσει αυτή γύρω της ("οι λεγόμενοι κυματισμοί του Irvin Yalom), η δική του πέτρα ήταν κοτρώνα. Και δύο χρόνια μετά οι ομόκεντροι κύκλοι μας ακολουθούν ακόμα... Μας ακολουθούν μέσω των φίλων του, μέσω ανθρώπων που τον γνώριζαν και τον εκτιμούσαν. Και πραγματικά δεν υπάρχει καλύτερη κληρονομιά...

Ένα από τα πιο αγαπημένα μου ποιήματα είναι "τα Κεριά" του Κωνσταντίνου  Καβάφη και με αυτό θα κλείσω. Ένα ποίημα γι'αυτά που χάνονται, αλλά και γι'αυτά που είναι μπροστά. Γιατί η ζωή είναι μπροστά και η απώλεια είναι μέρος της.

Του μέλλοντος η μέρες στέκοντ’ εμπροστά μας
σα μια σειρά κεράκια αναμένα —
χρυσά, ζεστά, και ζωηρά κεράκια.

Η περασμένες μέρες πίσω μένουν,
μια θλιβερή γραμμή κεριών σβυσμένων·
τα πιο κοντά βγάζουν καπνόν ακόμη,
κρύα κεριά, λυωμένα, και κυρτά.

Δεν θέλω να τα βλέπω· με λυπεί η μορφή των,
και με λυπεί το πρώτο φως των να θυμούμαι.
Εμπρός κυττάζω τ’ αναμένα μου κεριά.

Δεν θέλω να γυρίσω να μη διω και φρίξω
τι γρήγορα που η σκοτεινή γραμμή μακραίνει,
τι γρήγορα που τα σβυστά κεριά πληθαίνουν. 






26/9/11

Γιατί θα ξαναπάω στην Αστυπάλαια- Αύγουστος 2011

Μετά από tour σε Ιόνιο και Σποράδες, κατά το τέλος του Αυγούστου επισκεφθήκαμε την Αστυπάλαια. Από το αεροπλάνο ακόμα (γιατί είσαι ήρωας να πας με πλοίο) καταλαβαίνει κανείς ότι το νησί είναι μόνο του στη μέση του πελάγους. Ξεκινάς από Αθήνα και σε μια ώρα φτάνεις εκεί που πραγματικά νιώθεις ότι είσαι εσύ, ο ουρανός και η θάλασσα.

η χώρα της Αστυπάλαιας
Το νησί είναι μία ομορφιά. Κυριολεκτική ομορφιά. Μια χώρα δαντελωτή, σκαρφαλωμένη στο βράχο. Κι ένα αεροπορικό θέαμα απίστευτο. Κολπίσκοι με πράσινα νερά, νησάκια μικρά, μικροί οικισμοί και αυτή η μαγευτική ξεραϊλα του Αιγαίου... που με τρελαίνει.. Όταν σκέφτομαι το Αιγαίο, πάντα γεννιέται η ακόλουθη εικόνα στο μυαλό μου: ξυπόλητη, με αλάτι στα μαλλιά, παρεό, να φυσάει ο δαιμονισμένος αέρας, να καίει ο ήλιος το πρόσωπο και με κλειστά μάτια να ταξιδεύω αλλού. Αυτό.

Μείναμε στο Pylaia Boutique Hotel. Εξαιρετικό. Minimal διακόσμηση, μεγάλα δωμάτια, έξυπνη αρχιτεκτονική. Στα superior δωμάτια (με ομολογουμένως λογικότατες τιμές), το μπάνιο είναι κάτω από το δωμάτιο και είναι τόσο μεγάλο όσο και το δωμάτιο. Πολύ καλό πρωινό, πολύ φιλικό και καλοπροαίρετο σέρβις. Η θέα του ξενοδοχείου δεν είναι προς τη χώρα αλλά προς την παραλία Λιβάδι, χωρίς αυτό να σημαίνει βέβαια ότι δεν είναι ωραία...
Pylaia Boutique Hotel
Την πρώτη μέρα που φτάσαμε κολυμπήσαμε στο Λιβάδι, μία παραλία πολύ κοντά στη χώρα, με κρυστάλλινα νερά, συμπαθητικά beach bar,  οργανωμένη κατάσταση. Καλά, και μην περιμένετε ότι θα βρείτε την κατάσταση της τεράστιας ξαπλώστρας με τα αφράτα μαξιλάρια και τα συναφή, αλλά κατά έναν περίεργο τρόπο αυτή η απλότητα ταιριάζει στο νησί. Επίσης, δεν υπάρχουν θάλασσες με γαλαζοπράσινα νερά και άμμο, αλλά τα νερά είναι παντού τόσο κρυστάλλινα και διαυγή που απλά τα υπόλοιπα δεν σε απασχολούν. Στην Αστυπάλαια αντιλήφθηκα ότι τελικά οι γαλαζοπράσινες παραλίες δεν είναι απαραίτητη προϋπόθεση ομορφιάς.

Η βόλτα στην Αστυπάλαια είναι μοναδική. Στην κορυφή του βράχου δεσπόζει το κάστρο των Γκουερίνι, χτισμένο με την παραδοσιακή πέτρα και περιστοιχισμένο από άσπρα κυκλαδίτικα σπίτια. Μέσα στο κάστρο υπάρχουν οι εκκλησίες της Παναγίας της Ευαγγελίστριας και του Αγίου Γεωργίου. Η πλατεία της χώρας δεν είναι μεγάλη, αλλά είναι σημείο συνάντησης τουριστών και ντόπιων. Το πρώτο βράδυ φάγαμε σε ένα από τα καλύτερα εστιατόρια του νησιού, την Ακτή (Πέρα Γιαλός- 22430 61114). Χτισμένο κυριολεκτικά στην άκρη του βουνού, έχει τραπέζια κρεμασμένα πάνω από τη θάλασσα και καταπλητικό φαγητό. Φρέσκο ψάρι, χταποδοκεφτέδες, αστακομακαρονάδα και το καλύτερο συμιακό γαριδάκι που έχω φάει στη ζωή μου.
Εστιατόριο Ακτή
Την επόμενη μέρα το πρόγραμμα είχε εκδρομή με φουσκωτό αλλά λόγω αέρα δεν το καταφέραμε. Είπαμε λοιπόν να πάμε στην διασημότερη παραλία του νησιού, τα Καμινάκια. Οδηγώντας περίπου μισή ώρα μέσα από βουνά, λαγκάδια και απίστευτο χωματόδρομο φτάσαμε στο απόλυτο. Ένας κόλπος στα δυτικά του νησιού, μα γευ τι κός!! Απόλυτη ησυχία, λίγες ξαπλώστρες, προστατευμένη από τον αέρα. Σημαντικό tip: Θαυμάσιος βυθός... Κολυμπήσαμε περίπου μιάμιση ώρα με μάσκες και είδαμε πολύχρωμα ψάρια, κεφαλόπουλα, ωραία πετρώματα.
Καμινάκια
Η μεγάλη αποκάλυψη του μέρους, βέβαια, είναι η μοναδική ταβέρνα της περιοχής, η Λίντα (Καμινάκια, 6972290088). Γυναίκα με ανησυχίες, η Λίντα μπήκε στο πρόγραμμα Leader και έφτιαξε μία ταβέρνα με πέντε πιάτα, εξαιρετικά. Σαλάτα, πατάτες, ντοκατοκεφτέδες, και κατσικάκι αστυπαλιώτικο κοκκινιστό και λεμονάτο ή παϊδάκια. Και εννοείται ότι έχουν καϊκι δικό τους και όποτε έχουν ψάρι είναι φρεσκότατο. Ήμασταν τυχεροί γιατί εκτός από τα προαναφερθέντα φάγαμε και σκάρο φρέσκο, λουκούμι. Κυριολεκτικά γλύφεις και τα δάχτυλά σου.
Λίντα, Καμινάκια
Το απόγευμα γυρίσαμε στη χώρα και απολαύσαμε γλυκά και ελληνικό καφέ στο Αρχιπέλαγος (Χώρα Αστυπάλαιας 22430 61889), με θέα το κάστρο και την απεραντοσύνη του Αιγαίου. Σιροπιαστά, πάστες, μηλόπιτες, λουκουμάδες και ο κατάλογος είναι ατελείωτος... Φανταστείτε χρωματιστά τραπεζάκια, δέντρα σ'ένα άγονο μέρος και όλων των ειδών τα γλυκά με τη συνοδεία παγωμένου νερού και ελληνικού καφέ... Τι άλλο να θέλω?

Η επόμενη μέρα ήταν αρχαιολογικού ενδιαφέροντος. Επισκεφθήκαμε το Αρχαιολογικό Μουσείο Αστυπάλαιας, ένα δωματιάκι στον Πέρα Γυαλό με πολύ αξιόλογα ευρήματα από την προϊστορική εώς και τη μεσαιωνική εποχή. Η Αστυπάλαια έχει αξιοθαύμαστη ιστορία. Θολωτούς τάφους, αγάλματα, νομίσματα, αγγεία, επιγραφές που μας ενημερώνουν για τους θεούς που λάτρευαν στο νησί. Την Ελληνιστική εποχή το νησί υπήρξε λιμάνι-σταθμός των Πτολεμαίων της Αιγύπτου, ενώ κατά τη Ρωμαιοκρατία ήταν ορμητήριο κατά των πειρατών, με αποτέλεσμα οι Ρωμαίοι να παραχωρήσουν πολλά προνόμια στους κατοίκους. Μετά το 1204 περιήλθε στους Βενετούς, και συγκεκριμένα στην οικογένεια Quirini, μέχρι το 1537, που κατακτήθηκε από τους Τούρκους. Με την Ελλάδα ενώθηκε το 1948.
Το πιο εντυπωσιακό εύρημα του νησιού, βέβαια, είναι το μοναδικό νεκροταφείο βρεφών στην Κυλίντρα, στο όριο της Χώρας προς τη νότια πλευρά. Νομίζω ότι είναι από τα ευρήματα που με έχουν μαγέψει. Περπατάς στη χώρα και ξαφνικά εμφανίζεται μπροστά σου και απλά δεν το πιστεύεις. Πιθάρια μέσα στα οποία θάβανε τα βρέφη, τα βλέπεις μπροστά σου. Το θέαμα είναι απίστευτο. Τα νεκρά βρέφη υπολογίζεται ότι ή ήταν πρόωρα, ή πέθαιναν κατά τη διάρκεια του τοκετού. Η διαδικασία ταφής είναι συγκλονιστική. Άνοιγαν μία οπή κυκλικού σχήματος στην κοιλιά του αγγείου και τοποθετούσαν μέσα το νεκρό βρέφος. Στη συνέχεια η οπή κλεινόταν από το αποκολλημένο κομμάτι. Τα περισσότερα αγγεία είναι δοχεία νερού, που χρονολογούνται απο το 750 π.Χ. Η περίοδος αυτή είναι η καλύτερη εποχή της Αστυπάλαιας, όπου το νησί μεσουρανούσε στην περιοχή του Νοτίου Αιγαίου, ως κομβικό σημείο και εμπορευματικός σταθμός, συνδέοντας τα υπόλοιπα νησιά του Νοτιοανατολικού Αιγαίου και την Αίγυπτο, με την υπόλοιπη Ελλάδα. Βέβαια, επειδή ζούμε στην Ελλάδα, η τύχη του νεκροταφείου έχει σκοντάψει στην ατελείωτη γραφειοκρατία των διαφόρων φορέων, με αποτέλεσμα από τη μία να μην καταλαβαίνεις περί τίνος πρόκειται- μηδαμινή σήμανση και μία απλή περίφραξη και από την άλλη να έχουν ξεκινήσει εργασίες ενός σπιτιού (ευτυχώς οι εργασίες για την ανέγερσή του, σταμάτησαν) ακριβώς πάνω στα ευρήματα.

Το ίδιο απόγευμα φάγαμε το καλύτερο πιταράκι με παραδοσιακό τυρί-χλωρή στο "Μελτέμι"(Χώρα, 22430 61479), μαζί με ζεστό ρακόμελο. 

Την τελευταία μας μέρα, την αφιερώσαμε σ'ένα θαλάσσιο tour γύρω από το νησί, καθώς και στις δύο βραχονησίδες ακριβώς απέναντι, τον Κουτσομίτη και την Κουνούπα. Επισκεφθήκαμε τη Μαλτεζάνα και κολυμπήσαμε στους κολπίσκους της. Φτάσαμε στον Άγιο Κωνσταντίνο, το Τζανάκι, τις Βάτσες.

Η Αστυπάλαια είναι εμπειρία. Δε μοιάζει με τίποτα άλλο που έχω δει μέχρι σήμερα, είναι μοναδική. Οι άνθρωποί της είναι ζεστοί, φιλόξενοι, αγαπάνε τον τόπο τους και σε κάνουν να νιώθεις ότι είσαι σπίτι σου. Φεύγεις και ξέρεις ότι θα ξαναγυρίσεις. 

Θα κλείσω το post αυτό μ'ένα ποιηματάκι που μου άρεσε για την πεταλούδα του Αιγαίου

"Πάνω στο χάρτη μοιάζει με πεταλούδα που φτερουγίζει στο γαλάζιο αιγαιοπελαγίτικο φως, μέσα όμως στην ψυχή μας τινάζει τη μουσκεμένη χαίτη της με ρυθμικές κινήσεις σαν θαλασσινός αετός εκεί που οι Κυκλάδες συναντούν τα Δωδεκάνησα".



12/8/11

"Ελευθερία" του Τζόναθαν Φράνζεν, Εκδόσεις Ωκεανίδα

"Η Πάτι και ο Γουόλτερ Μπεργκλαντ ήταν από τους πρωτοπόρους της γενιάς τους, με περιβαλλοντικές ανησυχίες, ιδανικοί γείτονες, υποδειγματικοί οικογενειάρχες. Έβαζαν το λιθαράκι τους για έναν καλύτερο κόσμο.
Τώρα, όμως, στη νέα χιλιετία, οι Μπέργκλαντ έχουν γίνει ένα μυστήριο. Γιατί ο έφηβος γιος τους μετακόμισε στην επιθετικά ρεπουμπλικάνικη οικογένεια του διπλανού σπιτιού; Γιατί ο Γουόλτερ άρχισε να εργάζεται σε μεγάλες Εταιρίες Άνθρακα; Τι ρόλο παίζει ακριβώς ο Ρίτσαρντ Κατς- εκκεντρικός ροκάς κι ο καλύτερος φίλος αλλά και αντίζηλος του Γουόλτερ από τα φοιτητικά του χρόνια; Και πάνω απ'όλα, τι συνέβη στην Πάτι; Γιατί το λαμπερό αστέρι της γειτονιάς έγινε μια μαινάδα που έχει αρχίσει να τρελαίνεται μπροστά στα μάτια όλων;
Στο πρώτο του μυθιστόρημα μετά τις Διορθώσεις ο Φράνζεν μας έδωσε μία εποποιία για τον έρωτα και το γάμο στη σύγχρονη εποχή. Καταγράφει με κωμικοτραγικό τρόπο τους πειρασμούς και τις υποχρεώσεις της ελευθερίας: τις συγκλονιστικές εμπειρίες του εφηβικού πάθους, τους μαγκωμένους συμβιβασμούς της μέσης ηλικίας, το αντίτιμο της άναρχης εξάπλωσης των προαστίων, το βαρύ φορτίο της εξουσίας. Περιγράφοντας τα σφάλματα και τις χαρές των πρωταγωνιστών, καθώς παλεύουν να μάθουν πως να ζουν σ'έναν κόσμο που τους προκαλεί όλο και μεγαλύτερη σύγχυση, μας δίνει μία ανεξίτηλη και βαθιά συγκινητική απεικόνιση της εποχής μας"

Καταρχήν μιλάμε για 785 σελίδες. Διαβάζεται απνευστί, με την προϋπόθεση ότι έχετε ξαναδιαβάσει Φράνζεν και ότι σας αρέσει. Γιατί είναι ιδιαίτερος. Και γράφει πολύ ιδιαίτερα αλλά προσωπικά μου ταιριάζει απόλυτα. Εδώ μιλάμε στην ουσία για την ιστορία μιας οικογένειας. Ο Φράνζεν δεν σταματάει στην αποτύπωση της ζωής τους, αλλά προχωράει στο βάθος των συναισθημάτων τους. Κι αυτό είναι που τον κάνει διαφορετικό. Η Πάτι και ο Γουόλτερ είναι οι πρωταγωνιστικοί χαρακτήρες. Γύρω τους ανθίζουν όλοι οι υπόλοιποι χαρακτήρες, οι οποίοι άμεσα ή έμμεσα σχετίζονται μαζί τους. Ζουν στην Washington και φαινομενικά όλα βαίνουν καλώς. Αυτό μέχρι που ο συγγραφέας ξεκινάει τη βουτιά στο παρελθόν τους και οι αποκαλύψεις διαδέχονται η μία την άλλη. Ο Φράνζεν χρησιμοποιεί το ευφάνταστο τέχνασμα να χωρίζει τα κεφάλαια ανάλογα με τον κάθε χαρακτήρα ξεχωριστά, έτσι ο αναγνώστης έχει τη δυνατότητα να μαθαίνει και τα συναισθήματα των ηρώων.
Φαινομενικά, λοιπόν, όλα είναι καλά. Οι οικογένειες δείχνουν αγαπημένες και δεμένες και όλοι πορεύονται στην καθημερινότητα τους... Μέχρι που το πέπλο αρχίζει και πέφτει. Και βλέπει κανείς ότι όλα αυτά ήταν ένα ωραίο προπέτασμα, που τίποτα δεν είναι ό,τι φαίνεται και το παρελθόν του καθενός έχει κατά πολύ καθορίσει την τωρινή τους ζωή.
Ο εκκεντρικός ροκάς, Ρίτσαρντ Κατς, φίλος αλλά και τόσο ανταγωνιστής του Γουόλτερ- μήπως έτσι δε συμβαίνει σε πολλές περιπτώσεις και στην αληθινή ζωή; Τα παιδιά του ζευγαριού, ο Τζοις και η Τζέσικα, τόσο μακριά από τους γονείς, σα να μην έχουν μεγαλώσει μαζί τους, σα να είναι δύο ξένοι.. Μία οικογένεια τόσο μακριά σπό την Ελευθερία ως έννοια, κι ας είναι ο τίτλος του βιβλίου αυτός. Η ελευθερία τους όπως και όλα τα άλλα είναι απολύτως φαινομενική, νομίζουν ότι την έχουν κατακτήσει αλλά πλανώνται....

Ο Φράνζεν, είναι παρ'όλα αυτά εξαιρετικά αισιόδοξος και η κατάκτηση της ελευθερίας έρχεται σταδιακά αλλά πολύ ουσιαστικά, αφήνοντάς σε με μία πολύ καλή αίσθηση για το μέλλον, τόσο των ηρώων, όσο και της πραγματικότητας. Και τελικά κανένας άνθρωπος δε μπορεί να ζήσει ανελεύθερος, με όσες συμβάσεις κι αν έχει μάθει να ζει. Έρχεται κάποια στιγμή που όλο το σαθρό οικοδόμημα γκρεμίζεται και μαζί του παρασύρει τα πάντα.

Όταν ξεκίνησα το βιβλίο, ομολογώ ότι ήμουν διστακτική. Αναγνώρισα αυτό το ύφος του Φράνζεν που με είχε κερδίσει στις Διορθώσεις αλλά προς στιγμήν πίστεψα ότι θα είναι μία από τα ίδια. Διαψεύστηκα. Η κατάδυση στο παρελθόν όλων των ηρώων, καθώς και η αποτύπωση της παιδικής τους ηλικίας και των σχέσεων τους με την οικογένεια, καθώς και η ανάγκη τους για την κατάκτηση της πραγματικής ελευθερίας, κάνει τη διαφορά και το κατατάσσει, κατά τη γνώμη μου, σε ένα από τα καλύτερα του φετινού καλοκαιριού 

2/8/11

Η εμπειρία του TEDGlobal 11-15 Ιουλίου 2011, Εδιμβούργο

Ήμουν εκεί. Στο Εδιμβούργο. Σε μία από τις ωραιότερες πόλεις που έχω ταξιδέψει στη ζωή μου. Για να παρακολουθήσω το TEDGlobal 2011.

Φτάνοντας στο Εδιμβούργο αντιμετώπισα την έκπληξη να περάσω από το καλοκαίρι των 40 βαθμών της Αθήνας στο Βρετανικό φθινόπωρο των 15 βαθμών της Σκωτίας. Βροχή, αέρας και μία πόλη από αυτές που μόλις πατήσεις το πόδι σου ξέρεις ότι σε έχει κερδίσει. Έχει αυτήν την αύρα….
Αμέσως ξεκίνησε η πεζοπορία. Λόφοι και βουνά μέσα στην πόλη, κάστρα σαν από παραμύθι, πάρκα, ποδήλατα.
Την πρώτη μέρα, μια και το TEDGlobal ξεκινούσε την επομένη, πρέπει να περπάτησα γύρω στις 6 ώρες. Αυτό που σίγουρα μπορώ να πω για το Εδιμβούργο είναι πως πρόκειται για μία από τις ωραιότερες πόλεις που έχω επισκεφτεί και σίγουρα θα ξαναπάω.

Μία πρώτη γεύση από το τι θα ακολουθούσε πήρα την πρώτη μέρα, που παρακολούθησα κάποιες από τις ομιλίες του TED University. Αξιόλογες ιδέες, ενθουσιασμός από το κοινό σε προϊδέαζαν για τη συνέχεια. Η οποία αποδείχτηκε πέρα των προσδοκιών.


Αυτό που θα προσπαθήσω να μεταφέρω δεν είναι τόσο οι λεπτομέρειες των ομιλιών και των ομιλητών(αυτές μπορείτε να τις βρείτε και στο www.ted.com ), όσο η συνολικότερη εμπειρία του TEDGlobal και γιατί τέσσερις μέρες μετά σκεφτόμουν πολύ διαφορετικά από ότι όταν πήγα.
Καταρχήν ένιωσα σαν πρώτη μέρα στο πανεπιστήμιο, όπως τότε που έκανα το μεταπτυχιακό μου στο Λονδίνο και είχα πάει πρώτη μέρα για εγγραφή και ξενάγηση στους χώρους του. Μόνο που στην περίπτωση αυτή πας πιο συνειδητοποιημένος και σίγουρα λιγότερο «ψαρωμένος». Το συνεδριακό κέντρο ήταν εκπληκτικό.  Πέρα από την κεντρική σκηνή με τους απίστευτους φωτισμούς και την καθηλωτική ατμόσφαιρα, υπήρχε simulcast lounge, όπου μπορούσες να παρακολουθήσεις τις ομιλίες και ταυτόχρονα να χρησιμοποιείς υπολογιστές και ipads για να κρατάς σημειώσεις, να γράφεις σε twitter και facebook, να πίνεις τον καφέ σου και να τσιμπάς σνάκς, φρούτα, κλπ (όπου παρεμπομπτόντως περάσαμε και το μεγαλύτερο μέρος του συνεδρίου), υπήρχαν αίθουσες προβολών διαφόρων video, αίθουσες όπου λάμβαναν χώρα workshops κλπ...

Λίγο πριν ξεκινήσουν οι ομιλίες ο Chris Anderson (curator of TEDGlobal) και ο Bruno Giussani( European Director of TED), στην εισαγωγική τους ομιλία, ανέφεραν ότι είναι τόσο μεγάλη η πληροφορία και η γνώση αυτών των ημερών, που οι περισσότεροι- και ειδικά αυτοί που το παρακολουθούν για πρώτη φορά, στο τέλος θα νιώσουν αποπροσανατολισμένοι και λίγο μπερδεμένοι. Λοιπόν, αυτό όντως συνέβη. Μετά τις 70 και πλέον ομιλίες των 4 ημερών, όταν αυτό λάβει τέλος, νιώθεις σα να πέρασε από πάνω σου τουλάχιστον οδοστρωτήρας Φανταστείτε ότι μιλάμε για 8 ώρες καθημερινά... Το μαγικό της υπόθεσης είναι ότι χρειάζεται μόνο μερικές μέρες για να ανακαλέσεις τα πάντα στη μνήμη σου και να ξεκαθαρίσεις την εικόνα....

Δε θα αναφερθώ στις ομιλίες μία προς μία, εννοείται ότι υπήρχαν πολλές που με συνεπήραν, που είχα την αίσθηση ότι ο ομιλητής μιλάει μόνο για μένα, θα αναφερθώ μόνο στον Ινδό Bunker Roy, ιδρυτή του Barefoot College αλλιώς του Πανεπιστημίου των Φτωχών, ο οποίος εκπαιδεύει κατοίκους αγροτικών περιοχών να μπορούν να δημιουργήσουν αυτόνομες και βιώσιμες κοινωνίες. Τελευταίο του επίτευγμα, η εκπαίδευση γυναικών από την Αφρική στην εγκατάσταση φωτοβολταϊκών συστημάτων για την ηλεκτροδότηση των απομακρυσμένων χωριών τους...
Κι αυτό είναι μία μικρή γεύση αυτών που ακούσαμε και μάθαμε τις μέρες αυτές..

Πέρα από τις ομιλίες όμως, υπήρχε και κάτι ακόμα εξίσου σημαντικό που νομίζω αξίζει να το αναφέρω. Η ευκολία και η φυσικότητα να γνωρίζεις άλλους ανθρώπους. Ανθρώπους όλων των ηλικιών, των διαφορετικών χωρών και πολιτισμών, ανθρώπους που είχαν πολλά να σου πουν. Θυμάμαι πριν φύγω αναρωτιόμουν πως είναι δυνατόν να πηγαίνεις σε κάποιον, να συστήνεσαι και να πιάνεις κουβέντα, και τελικά, έβγαινε τόσο φυσικά, που ήταν λες και το έκανα από πάντα...

Αν, λοιπόν, κάποιος με ρωτούσε τι  αποκόμισα από όλο αυτό, τι είναι τελικά αυτό που αξίζει, θα έλεγα ότι πρόκειται για μία εξάσκηση του μυαλού, για τη δυνατότητα να «φύγεις» από τα μικρά και καθημερινά και για τέσσερεις μέρες να ταξιδέψεις σε έναν άλλο πλανήτη, εκεί όπου μετράνε μόνο τα σημαντικά και που ξέρεις πως γυρίζοντας πίσω, θα σκέφτεσαι διαφορετικά και θα έχεις κρατήσει αυτό που πραγματικά είναι το TED, γνώση, κουλτούρα, επαφή με ανθρώπους άλλων χωρών, διαπολισμικότητα. Είναι ένα δώρο στον εαυτό σου. Και πιστεύω είμαι τυχερή που μπόρεσα να του το προσφέρω!

22/7/11

Ταξίδι: Σίφνος- Κίμωλος-Αντίπαρος

Μπορώ χωρίς αμφιβολία να πω ότι αυτό ήταν ένα από τα καλύτερα τετραήμερα που έχω περάσει στη ζωή μου ως τώρα.
Ξεκινήσαμε με το καράβι να πάμε στη Σίφνο, γνωρίζοντας βέβαια ότι θα έχει πολύ καλό καιρό και σχεδόν καθόλου αέρα. Όταν φτάσαμε οι προσδοκίες μας όλες επαληθεύτηκαν με τον καλύτερο τρόπο. Όχι μόνο ο καιρός ήταν εκπληκτικός, όχι μόνο αέρας δε φύσαγε από πουθενά, αλλά είχε και όσο κόσμο έπρεπε, για να απολαύσεις για μία ακόμα φορά διακοπές τον Ιούνιο. Νομίζω είναι και το ιδανικότερο διάστημα για την απόλυτη ξεκούραση και χαλάρωση.
Αφού λοιπόν όλα έβαιναν κατ'ευχήν, είπαμε να νοικιάσουμε ένα φουσκωτό και να κάνουμε ένα tour γύρω από τη Σίφνο και τα παρακείμενα νησάκια. Το βράδυ της Παρασκευής, όμως, μας ειχαν συστήσει να πάμε να φάμε στα ξακουστά "Βατράχια", στο Κάστρο της Σίφνου http://www.wiw.gr/greek/sifnos_vatrachia/. Αν βρεθείτε στη Σίφνο να πάτε γιατί το σκηνικό εκεί είναι από ωραιότερα. Ένας μικρός κολπίσκος και τα τραπέζια του εστιατορίου κυριολεκτικά πάνω στο κύμα. Γύρω γύρω σκοτάδι και λίγος φωτισμός από τα κεριά και το μόνο που ακούς  είναι ο ήχος του κύματος και η μουσική. Εκεί υπάρχει μία μικρή εμμονή σε Μάλαμα και Αλκίνοο Ιωαννίδη, αλλά πραγματικά ταιριάζει πολύ στο σκηνικό. Εμείς ήμασταν και τυχεροί γιατί δύο μέρες πριν είχε πανσέληνο, οπότε το φεγγάρι ήταν σχεδόν γεμάτο. Αξίζει βέβαια να αναφερθεί και το φαγητό, γιατί μπορεί η ατμόσφαιρα να είναι ειδυλλιακή αλλά αν το φαγητό δε λέει τίποτα, τι να την κάνεις αυτή; Το φαγητό είναι πάρα πολύ καλό. Ελληνική εκδοχή μπουγιαμπέσας, ταραμοσαλάτα, ceviche λαβράκι, όστρακα φρέσκα και πολλά άλλα. Τα "Βατράχια" είναι μοναδική εμπειρία.. πραγματικά.

 Το Σάββατο το πρωί ξεκινήσαμε για την Πολύαιγο, ένα νησί απέναντι από τη Μήλο και την Κίμωλο, ακατοίκητο και φημισμένο για τα κατσίκια που ζουν σ'αυτό αλλά και για τα πανέμορφα νερά του. Ότι και να πω, νομίζω ότι δε θα μπορέσω να περιγράψω την ομορφιά του. Όρμοι με καταγάλανα νερά, μπάνιο σα να κολυμπάς σε πισίνα, ηρεμία απόλυτη. Εκεί ξεχνάς και το όνομά σου... Βάλαμε βατραχοπέδιλα και μάσκες και εξερευνήσαμε το βυθό, βγάλαμε και μερικούς αχινούς και τους φάγαμε, κι έτσι έφτασε το απόγευμα χωρίς να το καταλάβουμε. Και μετά επήλθε η πείνα...Ακριβώς απέναντι από την Πολύαιγο, σε απόσταση 5 λεπτών είναι η Κίμωλος, στην οποία είχα πάντα όνειρο να πάω, καθότι λάτρης της Λαδένιας, μίας παραδοσιακής τοπικής τύπου πίτσας, που φτιάχνουν εκεί, με λάδι, ζυμάρι, ντομάτες και κρεμμύδια. Όταν φτάσαμε στο λιμάνι υπήρχαν δύο ταβέρνες, και φυσικά δεν ξέραμε που να καθήσουμε. Το πήρα λοιόν πάνω μου και είπα ότι θα καθήσουμε εκεί όπου φτιάχνουν λαδένια. Και φυσικά η επιλογή μου στέφθηκε με απόλυτη επιτυχία. Αν ποτέ βρεθείτε στην Κίμωλο, να πάτε οπωσδήποτε στην ταβέρνα "στο Κύμα", ή αλλιώς στα "Μποχωράκια"(τοπωνυμικό ψευδώνυμο). Λαδένια που παραμιλάς, ιμάμ που δεν έχεις φάει ούτε Πολίτισσα γιαγιά να είχες, γόπες και μπαρμπούνια φρεσκότατα, ομελέτα με κολοκύθια και κάππαρη, κολοκυθένια. Και το κύμα να χαιδεύει τα πόδια σου, και να τα έχεις ξεχάσει όλα. Και αυτό το απόλυτα Ελληνικό, που λίγο μετά γίνεσαι κολλητός με τους ιδιοκτήτες, ανταλάσσεις τηλέφωνα και υπόσχεσαι ότι θα ξαναπάς σίγουρα.... αυτό με τρελαίνει. Εμείς βέβαια ξαναπήγαμε δύο μέρες μετά, γιατί μας υποσχέθηκα κατσικάκι τοπικό στη γάστρα με πατάτες, οπότε δε γινόταν να το χάσουμε με τίποτα. Από την Κίμωλο μπορέσαμε να δούμε μόνο το λιμάνι της αλλά και η χώρα φαινόταν εκπληκτική.

Την Κυριακή ο καιρός "έπεφτε" κι άλλο, οπότε αποφασίσαμε να πάμε Πάρο-Αντίπαρο. Που να έχεις τέτοια ευκαιρία με τον αέρα που φυσάει μόνιμα στην περιοχή.... Φτάσαμε στην Πάρο 45 λεπτά μετά, στην περιοχή Αλική, η οποία σχεδόν απέναντι "βλέπει" Αντίπαρο. Εκεί λοιπόν ανάμεσα στα δύο νησιά υπάρχουν δύο βραχονησίδες με τα απόλυτα νερά. Καταγάλανα νερά , αρκετά δροσερά αλλά όνειρο. Εκεί καθήσαμε γύρω στις 3 ώρες, ατενίζοντας, διαβάζοντας βιβλία και κάνοντας ατελείωτες βουτιές. Και γυρίσαμε με την απόλυτη νηνεμία, περάσαμε δίπλα από τις φοβιστικές Πόρτες (Σάμινα γαρ), και γυρίσαμε στη Σίφνο.

Το μόνο που θα συμπληρώσω είναι αν βρεθείτε στην περιοχή να φάτε οπωσδήποτε κατσικάκι παραδοσιακό στο φούρνο με πατάτες στο νησί της Κιμώλου. Κυριολεκτικά γλύφεις και τα δαχτυλά σου.

Θα κλείσω με τον αγαπημένο μου στίχο του Ελύτη, που τις μέρες αυτές ερχόταν συνέχεια στο μυαλό μου "Θεέ μου πόσο μπλε ξοδεύεις για να μη σε βλέπουμε"
Καλό καλοκαίρι.... Θα δώσω tips για ότι ωραίο κάνουμε.

8/6/11

"Ιμαρέτ" του Γιάννη Καλπούζου, εκδόσεις Μεταίχμιο

Άρτα 1854. Τουρκοκρατία. Δύο αγόρια γεννιούνται την ίδια νύχτα, ένας Έλληνας κι ένας Τούρκος, και η μοίρα τους κάνει ομογάλακτους. Το μυθιστόρημα παρακολουθεί τη ζωή τους με φόντο την άγνωστη στο πλατύ κοινό ιστορία της περιοχής, και όχι μόνο.
Μία ολόκληρη εποχή αναπαριστάνεται με μοναδικό τρόπο και χωρίς προκατάληψη, παράλληλα με την περιπέτεια, τη δράση, τις κωμικές ή τις τραγικές καταστάσεις.
Στη σκιά του ρολογιού που χτυπά τις οθωμανικές ώρες, Έλληνες, Τούρκοι και Εβραίοι. Οι δύο φίλοι, μία δολοφονία μυστήριο, ο Παππούς Ισμαήλ, η "μικρή" ακόμα Ελλάδα, η Οθωμανική Αυτοκρατορία, ο φανατικός Ντογάν, συγκρούσεις, επαναστάσεις, συνύπαρξη, καθημερινή ζωή, χοροεσπερίδες, Καφέ Αμάν, πετροπόλεμος, Απόκριες, Ραμαζάνι, χαμάμ, Καραγκιόζης, τσιφλικάδες, πλούτος και εξαθλίωση, γλυκιά και πικρή ζωή. Όλα έχουν θέση στο ιμαρέτ του Θεού.

Είναι ένα πολύ πολύ ατμοσφαιρικό βιβλίο. Και αυτή, νομίζω, είναι η επιτυχία του. Τα έχει όλα. Περιπέτεια, έρωτες, ιστορικά στοιχεία για μία πραγματικά άγνωστη ιστορία, κυρίως του τόπου. Ο Νετζίπ και ο Λιόντος, ο Τούρκος και ο Έλληνας. Μεγαλώνουν μαζί από τη στιγμή που γεννιούνται στην Άρτα επί Τουρκοκρατίας και περνάνε σχεδόν τριάντα χρόνια τα οποία διατρέχουν τη ζωή τους. Οι δύο φίλοι ερωτεύονται, απογοητεύονται, μεγαλώνουν, ωριμάζουν και μαζί τους αλλάζει όλο το ιστορικό σκηνικό. Η αίσθηση που έχεις είναι λες και είσαι κι εσύ μέρος αυτής της ιστορίας...

Και όσο σε ταξιδεύει η ιστορία του έρωτα του Νετζίπ για την χορεύτρια Καλίλα και η τραγικότητά της, άλλο τόσο νιώθεις στενάχωρα όταν η ιστορική κατάσταση αλλάζει και μαζί της αλλάζει και η καθημερινότητα των ηρώων. Και προσπαθούν να προσαρμοστούν στα νέα δεδομένα. Ο Καλπούζος γνωρίζει καλά την ιστορία του τόπου από τον οποίον κατάγεται και αυτό βγαίνει σε όλη την αφήγηση. Ίσως αυτός να ήταν και ο λόγος που το βιβλίο τιμήθηκε με το Βραβείο Αναγνωστών 2009 από το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου.

28/4/11

"Όλες οι μέρες" της Izabel Aliente, Εκδόσεις Ωκεανίδα

Το είχα στη βιβλιοθήκη μου από το 2008. Είναι από αυτά τα εκατοντάδες που περιμένουν να διαβαστούν. Σε λίγο θα αρχίσω να ανησυχώ για το αν θα τα προλάβω. Την Αλιέντε τη διαβάζω πάντα τιμής ένεκεν. Είναι κάτι σαν τη Ρόζαμουντ Πίλτσερ και την Κορνουάλη (νομίζω αυτή έγραφε για την Κορνουάλη), που παρόλο που γνωρίζω ότι μπορεί και να μην αντέχω πλέον τη γραφή της, μια και με συντρόφευε στα μαθητικά και φοιτητικά μου χρόνια, κάνω την υποχώρηση και ταξιδεύω μαζί τους.
Δε μου αρέσουν όλα τα βιβλία της Αλιέντε. Μετά το "Σπίτι των Πνευμάτων" και το "Του Έρωτα και της Σκιάς" ακολούθησε μία σειρά βιβλίων που δεν είχαν να μου πουν τίποτα. Και τότε συνέβη το μοιραίο. Η Αλιέντε έχασε την κόρη της. Κι έγραψε την "Πάουλα" και την "Κόρη της Μοίρας". Και σαν αυτό το τραγικό γεγονός να απελευθέρωσε δυνάμεις βαθιά κρυμμένες μέσα της και η γραφή της έγινε απόλυτα συναισθηματική, γεμάτη εικόνες και αισθήσεις. 

Το "'Ολες οι μέρες" είναι μία αφήγηση. Της ζωής της Αλιέντε. Απευθύνεται στην πεθαμένη κόρη της και στην ουσία της περιγράφει τη ζωή της οικογένειας μετά το θάνατό της. Τη ζωή της στην Καλιφόρνια, έρωτες, χωρισμούς, παιδιά που γεννιούνται, κρίσεις και συμφιλιώσεις. Και το κάνει αρκετά καλά. Έτσι κι αλλιώς πάντα είναι ενδιαφέρουσες οι ιστορίες οικογενειών που γίνονται μυθιστορήματα. Ίσως γιατί είναι ένα οικείο θέμα αφήγησης που αγγίζει πολλούς ανθρώπους. 
Το διάβασα πολύ γρήγορα, μέσα σε ένα Σαββατοκύριακο και αυτό που μου έμεινε ήταν το εξής: Είναι ένα πολύ συγκινητικό βιβλίο, που δείχνει κατά κύριο λόγο ότι το μοναδικό πένθος που δεν ξεπερνιέται είναι ο χαμός του παιδιού. Όπως είδα στην καλύτερη σκηνή ταινίας για φέτος, στην "Απώλεια", ο πόνος αυτός δεν περνάει ποτέ, απλά με τα χρόνια γίνεται ένα μικρό βοτσαλάκι που πάντα το κουβαλάς στην τσέπη σου...
Η δεύτερη πολύ έντονη αίσθηση που μου έμεινε είναι το πόσο πολύ αυταρχική και δεσποτική πρέπει να είναι η Αλιέντε. Επιζητά να έχει τον έλεγχο ολόκληρης της οικογένειας - της "φυλής", όπως την αποκαλεί-, να βρίσκει νύφες για τους γιούς, να ανακατεύεται στη ζωή των παιδιών της, να αποφασίζει αυτή για όλους. Και αυτό είναι τόσο εκ διαμέτρου αντίθετο με τον πόνο που νιώθει για τον χαμό του παιδιού της και τον εκπληκτικό τρόπο που το διαχειρίζεται και το μετουσιώνει σε κάτι απόλυτα δοτικό και μοναδικό.


18/4/11

8/4/2011 Bilbao & San Sebastian ή αλλιώς στη Χώρα των Βάσκων


Πως θα μπορέσω να αποτυπώσω με λέξεις αυτήν την εμπειρία που ζήσαμε το τριήμερο που μας πέρασε; Θέλω να γράψω αυτό το post ωστε αν ποτέ βρεθείτε εκεί να με θυμηθείτε και να εκτιμήσετε αυτήν την περιοχή, που είναι νομίζω από τις καλύτερες του πλανήτη. Η Χώρα των Βάσκων είναι μία από τις 17 αυτόνομες κοινότητες της Ισπανίας. Μοιρασμένη ανάμεσα στην ισπανική και τη γαλλική επικράτεια, με τα Πυρηναία όρη να τη χωρίζουν σε δύο άνισα τμήματα βρίσκεται η Euskal Herria (η γη των Βάσκων). Εντός της ισπανικής επικράτειας η Αράβα με πρωτεύουσα τη Γαστείζη, η Βισκάια με πρωτεύουσα το Μπιλμπάο και η Γκιπούσκοα με πρωτεύουσα το Σαν Σεμπαστιάν αποτελούν από το 1979 την αυτόνομη βάσκικη κοινότητα. Το υπερσύχρονο Bilbao, για το οποίο θα μιλήσω και εκτενέστερα είναι εφοδιασμένο με ένα από τα μεγαλύτερα και σημαντικότερα λιμάνια, και είναι και κέντρο οικονομικών συναλλαγών στην περιοχή. Θα μπορούσα να μιλήσω αρκετά για την ιστορία της πόλης- μιά και είχαμε έναν πολύ καλό ξεναγό μαζί μας- αλλά για να μην κουράσω θα προχωρήσω την αφήγηση για τις τρεις μαγευτικές μέρες που ακολούθησαν.

Μείναμε στο Melia Bilbao ( http://www.melia-bilbao.com/en/). Πολύ καλό ξενοδοχείο και το κυριότερο, value for money. Είναι στο κέντρο του Bilbao, έχει μεγάλα δωμάτιο και μπορείς να πας παντού με τα πόδια. Έχει αξιοπρεπέστατο πρωινό και αρκετά καλό μπαρ για ποτάκι ή τσίμπημα.

Είναι γνωστό ότι περίπου μιάμιση ώρα από το Bilbao, βρίσκεται η περιοχή της Rioja, μία από τις πιο γνωστές οινοπαραγωγικές περιοχές του κόσμου. Με ατελείωτες εκτάσεις αμπελιών, που φαίνονται μέχρι όσο πάει το μάτι, νοικιάσαμε πουλμανάκι και με τη βοήθεια του ξεναγού Javier, επισκεφθήκαμε ένα από τα ωραιότερα οινοποιεία της περιοχής, το Baigorri, που παράγει και το εν λόγω κρασί. Το συγκεκριμένο οινοποιείο ανήκει στην κατηγορία των σύγχρονων οινοποιείων με εκπληκτικές εγκαταστάσεις και εξαίσιο χώρο γευσιγνωσίας. Αρχιτέκτονας είναι ο Inaki Aspiazu, γνωστός στην περιοχή για τα αρχιτεκτονικά του θαύματα ( http://www.bodegasbaigorri.com/). Αφου ξεναγηθήκαμε στους χώρους, κάναμε μία πολύ ενδιαφέρουσα κάθετη γευσιγνωσία- για τους μη γνωρίζοντες η κάθετη γευσιγνωσία είναι να δοκιμάζει κανείς το ίδιο κρασί από διαφορετικές χρονιές. Από τις ωραιότερες εμπειρίες που είχα ποτέ μου. Αργότερα, επισκεφθήκαμε το Logrono, που είναι η πρωτεύουσα της Rioja, μία πολή χωρίς τίποτα το ιδιαίτερο παρά μόνο έναν διάσημο δρόμο γεμάτο tapas bars, που είχε την πλάκα του. Μέχρι να πάμε για το μεσημεριανό μας, σταματήσαμε σε 2-3 και δοκιμάσαμε διάφορα tapas, πολύ πολύ νόστιμα. Το μεσημέρι φάγαμε στο Cacheres Comidas μία εκπληκτική ταβέρνα στο Logrono. Τρομερά άσπρα σπαράγγια με αβγά, αδιανόητες κόκκινες πιπεριές, αγκινάρες, παϊδάκια και πολλά άλλα. Το απόγευμα γυρίσαμε στο Bilbao και κάναμε βόλτα στην κεντρική αγορά, που ήταν πολύ συμπαθητικά, ήπιαμε καφεδάκι και χαλαρώσαμε προκειμένου να προετοιμαστούμε για το Michelenato εστιατόριο που ακολουθούσε το βράδυ...

Azurmendin, εστιατόριο λίγο πιο έξω από το Bilbao, με τρία αστέρια Michelin και φαγητό εμπειρία. Κρόκος αυγού με τρούφα, ραβιόλι με ουρά ταύρου, όστρακο μέσα σε θαλασσινό νερό, κρέας και ψάρι ευφάνταστα φταγμένα, γλυκό ονειρεμένο. Εκεί δοκιμάσαμε και την τοπική τους ποικιλία στο λευκό κρασί, το επονομαζόμενο chacolli, το οποίο όμως δεν έλεγε και πολλά πράγματα. Ήπιαμε πολύ ωραία κρασιά, μέσα στα οποία ήταν μία εκπληκτική rioja, Amancio Rioja του 2004...

Το Σάββατο ήταν μία από τις ωραιότερες μέρες που έχουμε περάσει. Ο λόγος για τον οποίον πήγαμε εκεί ήταν για να παραβρεθούμε στα εγκαίνια της έκθεσης μέρους της συλλογής του Δημήτρη Δασκαλόπουλου- the luminous interval, το φωτεινό διάστημα ανάμεσα στη γέννηση και το θάνατο- με έργα σύγχρονων καλλιτεχνών στο μουσείο Guggenheim του Bilbao. Και αυτό ήταν μία σημαντικότατη εμπειρία. Όλα ήταν άψογα οργανωμένα. Οι ίδιοι οι καλλιτέχνες μίλησαν για τα έργα τους, εξήγησαν σε ποιά φάση της ζωής τους τα δημιούργησαν, εξήγησαν τι ακριβώς σημαίνει το κάθε έργο και με έβαλαν μέσα σε μία πρωτόγνωρη κατάσταση, μοναδική. Κυριολεκτικά γέμισα. Από εικόνες, ήχους, μυρωδιές, ανθρώπους. Όλα ήταν πρωτόγνωρα. Και τόσο διαφορετικά. Θα το κλείσω εδώ και απλά θα παραθέσω διάφορα δημοσιεύματα που μιλούν για την έκθεση αυτή, καθώς και το site του Μουσείο, που αν βρεθείτε εκεί πρέπει οπωσδήποτε να το επισκεφθείτε.

http://www.guggenheim-bilbao.es/?idioma=en

Guggenheim in Bilbao Presents The Luminous Interval: The D ...
Kazantzakis envisioned life as a “luminous interval” during which struggle and ... The Luminous Interval: The D.Daskalopoulos Collection explores this ...
www.artdaily.com/index.asp?int_sec=11&int_new...

The Luminous Interval: The D. Daskalopoulos Collection at the ...
The exhibition includes approximately 60 works by some 30 international artists and is drawn from the D.Daskalopoulos Collection, one of the world's most ...
https://www.thenewsmarket.com/.../StoryDetailPage.aspx?...

The Luminous Interval | Museo Guggenheim Bilbao Beginning of the modern art exhibition The Luminous Interval: The D. Daskalopoulos Collection at the Guggenheim Museum Bilbao.
www.guggenheim-bilbao.es/microsites/the.../index.php?...en

The Luminous Interval
"The Luminous Interval: The D. Daskalopoulos Collection" is the first large- scale public presentation of the D. Daskalopoulos Collection, one of the world's ...
www.artaz.gr/en/NEWS/2011/4/6/the-luminous-interval.aspx

Η επόμενη μέρα ήταν αφιερωμένη στο San Sebastian. Άλλο ονειρεμένο μέρος. Παραθαλάσσιο μέρος, με απίστευτη θέα στον Ατλαντικό Ωκεανό, με παραλίες λες και βρέθηκες στην Καλιφόρνια. Απέραντες ακρογιαλιές με άμμο, κύματα που σκάνε ορμητικά και μία αγριάδα που σε συνεπαίρνει. Στενά σοκάκια, μαγαζάκια με pintxos να τρελαίνεσαι και βασικά να μη σταματάς το φαγητό. Το μεσημέρι φάγαμε στο Salxtipi (http://www.saltxipi.com/ingles/home.html)
όπου έγινε κυριολεκτικά μάχη. Καβούρια, αστακοί, Όστρακα θεϊκά ( πρέπει να έφαγα καμιά 12αριά), γλώσσες, και εννοείται σπαράγγια και πιπεριές και πολύ καλά κρασιά. Εκπληκτικό εστιατόριο.

Υποσχεθήκαμε στον εαυτό μας ότι θα ξαναέρθουμε σίγουρα εδώ. Το μέρος αυτό είναι μαγικό και σε προδιαθέτει να ξαναγυρίσεις γιατί σίγουρα κάτι σου έχει ξεφύγει...

28/3/11

"Η κομψότητα του σκαντζόχοιρου" της Μιριέλ Μπαρμπερί, εκδόσεις Σύγχρονοι Ορίζοντες


"Το όνομά μου είναι Ρενέ. Είμαι 54 ετών, χήρα, μικρόσωμη, στρουμπουλή και άσχημη. Τα τελευταία 27 χρόνια είμαι η θυρωρός του κτηρίου στην οδό Γκρενέλ 7, ενός όμορφου μεγάρου, που χωρίζεται σε οκτώ μεγάλα υπερπολυτελή διαμερίσματα. Δε σπούδασα, ήμουν πάντοτε η φτωχή, η διακριτική και ασήμαντη. Ανταποκρίνομαι όμως τέλεια σε ότι η κοινωνία πιστεύει ως υπόδειγμα θυρωρού πολυκατοικίας. Κανείς δε μπορεί να αντιληφθεί ότι γνωρίζω πολύ περισσότερα από τους πλούσιους αλαζόνες.
Το όνομά μου είναι Παλόμα. Είμαι 12 χρονών και μένω στην οδό Γκρενέλ 7 σε ένα αρχοντικό διαμέρισμα. Εντούτοις, παρά την καλοτυχία και τα πλούτη, από πολύ καιρό ξέρω ότι ο τελικός μου προορισμός είναι η γυάλα με τα ψάρια. Πως το γνωρίζω? Τυχαίνει να είμαι έξυπνη. Εξαιρετικά έξυπνη μάλιστα. Γι'αυτό έχω πάρει την αποφασή μου- στο τέλος της σχολικής χρονιάς, τη μέρα των γενεθλίων μου, στις 16 Ιουνίου, θ'αυτοκτονήσω.
Δύο ηρωίδες διαφορετικές μεταξύ τους, με κρυμμένους εσωτερικούς κόσμους και ανείπωτα μυστικά, που θα αποκαλυφθούν με την άφιξη του κυρίου Όζου, ενός καλλιεργημένου και πλούσιου Γιαπωνέζου"

Επειδή συνηθίζω να αγοράζω πολλά βιβλία και έπειτα να προσπαθώ να τα βάλω σε σειρά για να τα διαβάσω, το συγκεκριμένο το είχα στη βιβλιοθήκη μου από το 2007. Αποφάσισα λοιπόν, με δισταγμό ομολογώ, να το διαβάσω. Έχω μία περίεργη στάση απέναντι σε βιβλία που αναφέρονται σε πράους Γιαπωνέζους που καταλαβαίνουν τα πάντα και βοηθούν με την ηρεμία και την καλοσύνη τους- γι'αυτό και με δυσκολεύει και ο Μουρακάμι. Άλλαξα γνώμη. Η ιστορία είναι πολύ πρωτότυπη και σε κρατάει μέχρι το τέλος. Είναι από αυτά τα βιβλία που δεν τα αφήνεις μέχρι να τελειώσουν άρα είναι επιτυχημένο. Η ιστορία από τη μία πλευρά της θυρωρού, η οποία είναι τέρας γνώσεων αλλά το κρύβει επιμελώς γιατί έτσι έχει μάθει, και από την άλλη του δωδεκάχρονου κοριτσιού, που είναι πολύ μπροστά από την ηλικία της και πνίγεται στην ατέρμονη και στείρα πραγματικότητα και πως αυτές γίνονται δυναμική συνέργια με την εμφάνιση του Γιαπωνέζου, και αποκαλύπτονται οι μύχιες σκέψεις και τα βαθύτερα συναισθήματα, είναι εξαιρετικά ενδιαφέρουσα και πολύ διαφορετική. Είναι ένα βιβλίο συγκινητικό, που σου αφήνει σκέψεις και σε κάνει να θέλεις να διαβάσεις περισσότερο, να ασχοληθείς με πολλά πράγματα πέρα από την πεζή πραγματικότητα. Να το διαβάσετε και θα με θυμηθείτε. Κόντρα στις λιτές περιγραφές που κάνω συνήθως θέλω κλείνοντας να αντιγράψω ένα κείμενο για την τέχνη, όπως την αντιλαμβάνεται η Ρενέ η θυρωρός:

"Σε τι χρησιμεύει η Τέχνη; Στο να μας δημιουργεί μια φευγαλέα μα λαμπερή ψευδαίσθηση της καμέλιας, ανοίγοντας στο χρόνο μια συναισθηματική ρωγμή, που φαίνεται ακατανίκητη στη λογική του ζώου. Πως γεννιέται η Τέχνη; Προκύπτει από την ικανότητα του πνεύματος να σμιλεύει το αισθητηριακό πεδίο. Τι πραγματώνει η Τέχνη για μας; Μορφοποιεί και κάνει ορατά τα συναισθήματά μας κι έτσι τους βάζει μία σφραγίδα αιωνιότητας, εκείνη που έχουν όλα τα έργα, τα οποία, μέσω μιας συγκεκριμένης μορφής, ενσαρκώνουν την οικουμενικότητα των ανθρώπινων συναισθημάτων.
Η σφραγίδα της αιωνιότητας... Ποιά απουσία υποδηλώνουν τούτα τα εδέσματα, οι κούπες, τα χαλιά και τα ποτήρια στην ψυχή μας; Πέρα από τα όρια του πίνακα, αναμφίβολα, το σάλο και την πλήξη της ζωής, τούτο τον αέναο και μάταιο εξουθενωτικό αγώνα ταχύτητος των σχεδίων. Αλλά, κάπου στα ενδότερα, την πληρότητα μιας αιωρούμενης στιγμής, που αρπάχτηκε από τον χρόνο της ανθρώπινης απληστίας. Η ανθρώπινη απληστία! Επιθυμούμε ακατάπαυστα κι αυτό μας εξιδανικεύει αι μας σκοτώνει. Η επιθυμία! Μας παρασέρνει και μας σταυρώνει, οδηγώντας μας κάθε μέρα στο πεδίο της μάχης, στο οποίο ηττηθήκαμε την προηγούμενη, αλλά που, κάτω από το ήλιο, μας φαίνεται και πάλι ένα πεδίο κατακτήσεων, και, ενώ αύριο πρόκειται να πεθάνουμε, μας κάνει να χτίζουμε αυτοκρατορίες προορισμένες να γίνουν σκόνη, λες και η γνώση που έχουμε για την επερχόμενη πτώση τπυς δεν επηρέασε καθόλου τη λαχτάρα μας να τις υψώσουμε τούτη εδώ τη στιγμή, φυσώντας εντός μας την ιδέα να θέλουμε ακόμα κι αυτό που δε μπορούμε να έχουμε και την αυγή μας ρίχνει πάνω στο διάσπαρτο με πτώματα χορτάρι, εφοδιάζοντάς μας ως το θάνατο με σχέδια, τα οποία μόλις περατωθούν αμέσως ξαναγεννιούνται. Μα είναι τόσο εξουθενωτικό να επιθυμείς αδιάκοπα... Έπειτα από λίγο προσδοκούμε μία απόλαυση χωρίς αναζήτηση, ονειρευόμαστε μία κατάσταση ευφορίας δίχως αρχή και τέλος, κατά την οποία η ομορφιά δε θα ήταν πλεόν σκοπός ούτε σχέδιο, αλλά η ίδια η μαρτυρία της φύσης μας. Η κατάσταση αυτή, είναι, λοιπόν, η Τέχνη. Γιατί τούτο το τραπέζι έπρεπε να το είχα στρώσει; (μιλάει για έναν πίνακα με ένα στρωμένο τραπέζι και πολλά εδέσματα). Αυτά τα εδέσματα πρέπει να τα εποφθαλμιώ για να τα δω; Κάπου αλλού, κάποιος θέλησε τούτο το γεύμα, φιλοδόξησε τούτη τη μεταλλική διαφάνεια και επεδίωξε την απόλαυση, να χαϊδεύει με τη γλώσσα του την απαλή αλμύρα ενός στρειδιού με λεμόνι. Χρειάστηκε αυτό το σχέδιο, χωμένο ανάμεσα σε εακτό άλλα, αναδεικνύοντας συνάμα χίλια άλλα, χρειάστηκε αυτή η πρόθεση προετοιμασίας και γευστικής απόλαυσης της πανδαισίας των κοχυλιών, αυτό το σχέδιο του άλλου, στ'αλήθεια, για να πάρει μορφή ο πίνακας.
Μα όταν κοιτάμε μία νεκρή φύση, όταν απολαμβάνουμε χωρίς να έχουμε επιδιώξει τούτη την ομορφιά, που κουβαλάει μαζί της την εξιδανικευμένη και ακίνητη μορφοποίηση των πραγμάτων, απολαμβάνουμε ότι δε χρειάστηκε να επιδιώξουμε, παρατηρούμε ό,τι δε χρειάστηκε να θελήσουμε, λατρεύουμε ό,τι δε χρειάστηκε να επιθυμήσουμε. Έτσι η νεκρή φύση, επειδή απεικονίζει μια ομορφιά που μιλάει στην επιθυμία μας, αλλά γεννήθηκε από την επιθυμία κάποιου άλλου, επειδή ταιριάζει στην απόλαυσή μας χωρίς να υπεισέρχεται σε κανένα από τα σχέδιά μας, επειδή μας δίνεται χωρίς να προσπαθήσουμε να την επιθυμήσουμε, ενσαρκώνει την πεμπτουσία της Τέχνης, αυτή τη βεβαιότητα του άχρονου. Στη βουβή σκηνή, στην οποία δεν υπάρχει ούτε ζωή ούτε κίνηση, ενσαρκώνεται ένας χρόνος που αποκλείει τα σχέδια, μια τελειότητα αρπαγμένη από τη διάρκεια και τη δική της αποκαμωμένη απληστία, μία απόλαυση χωρίς επιθυμία, κάποια ύπαρξη δίχως διάρκεια, μια ομορφιά χωρίς βούληση.

Γιατί η Τέχνη είναι η συγκίνηση χωρίς την επιθυμία.

24/3/11

"Μεγαλώνοντας μέσα στην ελληνική οικογένεια: Η ψυχοσεξουαλική ανάπτυξη του παιδιού και ο ρόλος των γονιών, του Ματθαίου Γιωσαφάτ, Εκδόσεις Αρμός


"Είναι πολύ γνωστό και αποδεκτό σήμερα ότι η παιδική ηλικία καθορίζει σε σημαντικότατο βαθμό την όλη ανάπτυξη της προσωπικότητας και την πορεία της ζωής του κάθε ανθρώπου. Στο κείμενο περιγράφονται τα στάδια της ψυχοσεξουαλικής ανάπτυξης του παιδιού, από τη σύλληψη, την εμβρυική περίοδο και τα επόμενα στάδια, μέχρι την πρώτη ολοκλήρωση της προσωπικότητας γύρω στα 5-6 χρόνια.
"Το παιδί είναι ο πατέρας του ενήλικου" είπε ο Freud, εννοώντας ότι οι εμπειρίες του παιδιού καθορίζουν την προσωπικότητά του όταν είναι ενήλικος. Ασφαλώς παίζουν ρόλο και οι κληρονομικές καταβολές, αλλά γι'αυτές δε μπορούμε να κάνουμε κάτι το ουσιαστικό. Γνωρίζουμε, όμως, σήμερα από την ψυχανάλυση κι άλλες σχετικές επιστήμες, τον τεράστιο- καθοριστικό ρόλο των γονιών- και το βιβλίο επικεντρώνεται ακριβώς σε αυτό τον ρόλο. Τι είναι σωστό, τι είναι λάθος στη συμπεριφορά των γονιών; Πως η συμπεριφορά αυτή καθορίζεται από τη δική τους παιδική ηλικία;"

Ο Ματθαίος Γιωσαφάτ είναι γνωστός ψυχίατρος- ψυχαναλυτής με σημαντικότατη πορεία στο χώρο. Το βιβλίο αυτό έχει το ιδιαίτερο γνώρισμα να είναι πολύ απλά γραμμένο και κατανοητό από τον καθένα. Διατρέχει την πορεία της ζωής του παιδιού από τη γέννησή του ως τα 5 του χρόνια- το πιο ουσιαστικό και σημαντικό διάστημα της ζωής του- εκεί όπου διαμορφώνεται ο χαρακτήρας και εν τέλει η προσωπικότητά του. Ο Γιωσαφάτ λέει τα πράγματα με το όνομά τους. Και πολλά από αυτά που αναφέρει είναι δύσκολα, είναι, όμως, και πολύ αληθινά. Το βιβλίο είναι έτσι δομημένο ώστε να ξεκινάει το κάθε κεφάλαιο με τη διάλεξή του, κι έπειτα να ακολουθούν ερωτήσεις από γονείς. Και ως δια μαγείας είναι όλες οι ερωτήσεις που κι εγώ θα έκανα ως μαμά, άρα ο σκοπός έχει επιτευχθεί.

Απαντάει σε πολύ ουσιαστικά θέματα σχετικά με τη συμεπριφορά των γονιών απέναντι στα παιδιά, αναλύει τα στάδια από τα οποία περνάει το παιδί μεγαλώνοντας, επεξηγεί πως λύνονται οι διάφορες κρίσεις, πόσο σημαντικά είναι τα όρια στο παιδί, πως ναι μεν φυσιολογική η ύπαρξη του οιδιποδείου συμπλέγματος (είτε για το παιδί- αγόρι είτε για το παιδί- κορίτσι), εξίσου σημαντική και η απεμπλοκή από αυτό με τη βοήθεια του γονιού. Αυτός είναι και ο λόγος που είναι απόλυτα σημαντικό οι γονείς να έχουν μία πολύ καλή σχέση μεταξύ τους, μόνο έτσι θα μπορέσουν να βοηθήσουν ουσιαστικά τα παιδιά τους.

Κι ένα από τα πιο σημαντικά που νιώθω την ανάγκη να το αναφέρω. Στα παιδιά μιλάμε ειλικρινά. Σε όλες τις ερωτήσεις που μας κάνουν. Δεν προσπαθούμε να κρύψουμε τίποτα. Χθες βρέθηκα σε μία εξαιρετικά ενδιαφέρουσα συνάντηση στο σχολείο των παιδιών μου, σχετικά με το πως διαχειριζόμαστε την απώλεια σε σχέση με τα παιδιά μας, και αυτό που αναφέρθηκε έντονα ήταν το πόσο κρίσιμο είναι να μην κοροιδεύεις τα παιδιά, να τους λες ακριβώς τι συμβαίνει κι έτσι να χτίζεις σιγά σιγά τη σχέση εμπιστοσύνης μαζί τους.

Το βιβλίο αυτό είναι από αυτά που τα διαβάζεις μέσα σε μία μέρα, κολλάς και δε μπορείς να το αφήσεις από τα χέρια σου μέχρι να το τελειώσεις, κι έτσι το προτείνω σε αυτούς που θέλουν να μάθουν κάτι παραπάνω και δε θέλουν να καθοδηγούνται μόνο από το ένστικτο (ή τα δικά τους βιώματα), που δυστυχώς δεν είναι πάντα ο καλύτερος σύμβουλος. Και κλείνω αυτό το post με την αφιέρωση του συγγραφέα, που είναι απόλυτα ενδεικτική για το τι θα διαβάσετε στη συνέχεια:

"Στην κόρη μου, που βοήθησε σημαντικά στην εκπαίδευσή μου ως πατέρα"


1/3/11

Ακτή Πειραιώς


Πόσο ωραίο πρόγραμμα ήταν αυτό. Πιστεύω ότι είχα χρόνια να διασκεδάσω έτσι. Συνιστώ ανεπιφύλακτα να μην το χάσετε. Γιάννης Ζουγανέλης, Σάκης Μπουλάς, Λαυρέντης Μαχαιρίτσας, Μπάμπης Στόκας, Δημήτρης Σταρόβας.

Απόλυτη ισορροπία ανάμεσα σε σκετσάκια με χιούμορ και μουσική που σε ταξιδεύει. Ο Μπάμπης Στόκας με τραγούδια των Πυξ Λαξ- παρεμπιπτόντως αν δεν το γνωρίζετε επανενώνονται για μία συναυλία στο Ολυμπιακό Στάδιο εκεί γύρω στις 13 Ιουλίου, λίγο πριν τους Bon Jovi-. Ο Μαχαιρίτσας ο γνωστός με κέφι και όρεξη ξεσηκώνει τον κόσμο με τον Τιτανικό του, το Γάτο του, την Ανάσα του. Ο Σάκης Μπουλάς εκπληκτικός τενόρος, πέρα από τις χιουμοριστικές ατάκες μας καθήλωσε με τρία τραγούδια, τα δύο ερμηνευμένα από γυναίκες- Αυτή η Νύχτα Μένει(Δήμητρα Παπίου), Το Πάτωμα (Τάνια Τσανακλίδου) και το Δε λες Κουβέντα του Δήμου Μούτση. Από τις πιο δυνατές στιγμές της βραδιάς. Για να φτάσω στον απροσμέτρητο Γιάννη Ζουγανέλη. Στο απόλυτο ταλέντο, στον άνθρωπο με τον οποίον γελάς πριν ακόμα ξεκινήσει να παίζει. Γελάς όχι γιατί είναι παλιάτσος, αλλά γιατί είναι πηγαίος, είναι αυθόρμητος, είναι σα να τον ξέρεις χρόνια και να λέει τις έξυπνες ατάκες μόνο για σένα. Αυτοσχεδιάζει μέχρι εκεί που δεν παίρνει, παίζει με τον κόσμο και με τους συνεργάτες του και αποδεικνύει για μία ακόμη φορά πως η συνταγή για ένα επιτυχημένο πρόγραμμα είναι πολύ απλή. Επίσης πολύ καλή στιγμή της βραδιάς η ερμηνεία της Ζήνας Αρβανιτίδη ( της κόρης του γνωστού Πασχάλη), του τραγουδιού Je suis Malade- εκπληκτική.

Στο δεύτερο μέρος τραγουδάνε μαζί Μαχαιρίτσας και Στόκας και το ταξίδι ξεκινάει. Αφοι Κατσιμίχα, Μικρούτσικος, Νταλάρας, Μάλαμας, Πυξ Λαξ, και δε συμμαζεύεται. Δύο κιθάρες, ο κόσμος να τραγουδάει( εννοείται όχι τα πρώτα τραπέζια, ούτε τόσο η κεντρική σκηνή, όσο ο εξώστης) και το κέφι απογειώνεται. Και ανάμεσα σε 3-4 τραγούδια σκετσάκι από Ζουγανέλη- Μπουλά- Σταρόβα.

Τα παιδιά περνάνε καλά και φαίνεται, είναι πολύ δεμένοι και αυτό που κάνουν είναι απόλυτο χαβαλέ μεταξύ τους. Με άξονα τα καλά τραγούδια η φετινή παράσταση είναι η καλύτερη από όσες προσωπικά έχω παρακολουθήσει με τη συγκεκριμένη σύνθεση ομάδας. Και θα ξαναπάω σίγουρα.

27/2/11

"Κόκκινο" του John Logan Θέατρο Δημήτρης Χόρν


Μαύρο: Συμβολίζει το σκοτάδι, το φόβο και το θάνατο. Είναι τραγικό και αυστηρό και εμπνέει σταθερότητα και σοβαρότητα. Επίσης, εκφράζει την πειθαρχεία και την εσωστρέφεια, τις ανέκφραστες ικανότητες αλλά και το φόβο για το μέλλον.
Το μαύρο αυξάνει την αυτοσυγκράτηση και την αυτάρκεια.
Κόκκινο: Χρώμα ζεστό, πλημμυρισμένο από ένταση, επανάσταση και συγκίνηση. Χρώμα του ερωτικού πάθους, της φωτιάς, της δύναμης, της θερμότητας, του αίματος, της καύσης. Στη χρωματοθεραπεία αυξάνει τη θερμοκρασία του σώματος, δίνει ενέργεια. Στο ανθρώπινο σώμα το κόκκινο χρώμα αντιστοιχεί στα γεννητικά όργανα και στο αίμα.

Ο Σταμάτης Φασουλής επιλέγει να ασχοληθεί με την ιστορία του Μάρκους Ρόθκοβιτς ( Μάρκ Ρόθκο) και παραδίδει ένα εξαιρετικό έργο με πολύ δυνατές ερμηνείες τόσο από τον ίδιο όσο και από τον Οδυσσέα Παπασπηλιόπουλο.
Ο Μάρκ Ρόθκο ήταν Εβραίος και γεννήθηκε το 1903 στη Λετονία. Η οικογένειά του μετανάστευσε στην Αμερική υπό τον φόβο των Ναζί και ο Ρόθκο ξεκίνησε σπουδές στο πανεπιστήμιο Yale, γρήγορα όμως εγκαταλείπει το πανεπιστήμιο για να ασχοληθεί με τη ζωγραφική. Παρόλο που είναι γνωστός ως "αφηρημένος εξπρεσιονιστής", το έργο του καλύπτει ένα μεγάλο φάσμα της σύγχρονης ζωγραφικής, ξεκινώντας από τον εξπρεσιονισμό και το σουρεαλισμό και φτάνει μέχρι την αφηρημένη τέχνη. Όπως έλεγε ο ίδιος "δεν ζωγραφίζω αντικείμενα αλλά ιδέες". Το 1970 αυτοκτονεί με βαρβιτουρικά, αφού πρώτα κόβει με ξυράφι τις φλέβες του.

Η υπόθεση του έργου βασίζεται σε μία στιγμή του ζωγράφου αυτού που σήμερα θεωρείται ένας από τους πιο σημαντικούς Αμερικανούς ζωγράφους του 20ου αιώνα. Σε μια εποχή που όλα είναι στο κόκκινο, ο συγγραφέας μιλά για την τέχνη και την εξαγορά της, αλλά και για τη συνείδηση, το χρήμα, την ανταλλαγή. Και πρόκειται για τη μάχη ανάμεσα στο μαύρο και το κόκκινο, ανάμεσα στη ζωή και στο θάνατο, ανάμεσα στα νιάτα και τα γερατειά. Ο πιτσιρικάς που εμφανίζεται στο ατελιέ του θα είναι διστακτικός στην αρχή, όταν όμως ο εσωστρεφής ναρκισσιστής Ρόθκο τον αγνοεί αλλά και ταυτόχρονα τον κοντράρει συστηματικά, ο μικρός επιτίθεται με έναν εξαιρετικό μονόλογο που καθηλώνει και τον κάνει να δει τα πράγματα από μία διαφορετική σκοπιά.

Είναι από τις καλύτερες παραστάσεις της φετινής χρονιάς και για έναν ακόμη λόγο. Καταπιάνεται με ένα θέμα λιγότερο κοινό, τη ζωγραφική και τα συναισθήματα του ζωγράφου για τους πίνακές του, πόσο πολύ τον ενδιαφέρει η αντιμετώπιση του κοινού αλλά και πόσο πολύ έχουν ανάγκη την αποδοχή του έργου τους.

"Ένας ζωγραφικός πίνακας ζει με τη συντροφικότητα, εξαπλώνεται και επιταχύνεται στα μάτια του ευαίσθητου παρατηρητή. Παρόμοια πεθαίνει. Συνεπώς είναι επικίνδυνο και αναίσθητα σκληρό να τον στέλνεις έξω στον κόσμο. Πόσο συχνά θα πρέπει να τον σακατεύουν για πάντα τα μάτια του άξεστου και η ωμότητα του ανίκανου;" Μάρκ Ρόθκο 1947

Για την ιστορία πρέπει να αναφέρω ότι το 2003 το έργο του με τίτλο "Homage to Matisse"(1953) πωλήθηκε προς 22,4 εκατ. δολάρια, σπάζοντας το ρεκόρ του πιο ακριβού πίνακα που πωλήθηκε σε πλειστηριασμό. Το ρεκόρ καταρρίφθηκε το 2007 με τον πίνακα "White Centre", επίσης του Ρόθκο, με τιμή 72,84 εκάτ δολάρια, ο οποίος πωλήθηκε στη βασιλική οικογένεια του Κατάρ.


21/2/11

"Κυνόδοντας" του Γιώργου Λάνθιμου


Δεν ξέρω αν μου άρεσε ο Κυνόδοντας. Έτσι απλά. Και νομίζω ότι είναι η πρώτη φορά που μου συμβαίνει να μην ξέρω αν μου άρεσε μία ταινία, οπότε αυτό είναι από μόνο του ενδιαφέρον. Είναι μία δύσκολη ταινία, αρκετά σκληρή και σκοτεινή με αρκετά σοκαριστικές σκηνές, όχι πουριτανικά σοκαριστικές, αλλά ψυχολογικά σοακριστικές.

Η ιστορία χιλιοειπωμένη- ειδικά τον τελευταίο καιρό που την ανακάλυψαν όλοι λόγω Όσκαρ, ενώ η ταινία είναι γυρισμένη το 2009-. Ένα σπίτι κάπου στο πουθενά, ένα ζευγάρι με τρία παιδιά, μία απόλυτα προβληματική κατάσταση. Τα παιδιά δεν έχουν βγεί ποτέ από το σπίτι, ζούνε σε μία ψεύτικη καθημερινότητα, όπου τίποτα δεν είναι ότι φαίνεται. Πού και που έρχεται μία κοπέλα , την οποία φέρνει ο πατέρας- πάτερ φαμίλιας, προκειμένου να ικανοποιήσει ο γιος τις σεξουαλικές ορμές του. Τα παιδιά ζουν λες και είναι καθυστερημένα, ή πάντα κολλημένα στην πολύ παιδική ηλικία,( στην αρχή ειδικά παίζουν τόσο επιτηδευμένα που νομίζεις ότι είναι απλώς ατάλαντοι ηθοποιοί), όποιος κερδίζει στις δοκιμασίες που βάζει ο πατέρας, παίρνει δώρο αυτοκόλλητα, όπως τότε που είμασταν παιδιά, και τα κολλάει στο προσκέφαλο του κρεβατιού του. Νομίζουν ότι τα αεροπλάνα είναι παιχνίδια και περιμένουν κάποιο από όσα περνάνε να πέσει στον κήπο τους, ότι τα ζόμπι είναι μικρά κίτρινα λουλούδια, ότι ο Φράνκ Σινάτρα είναι ο παππούς τους που τραγουδάει στο δίσκο, ότι η γάτα είναι ένα επικίνδυνο θανατηφόρο ζώο. Μέχρι που σταδιακά ο Λάνθιμος φέρνει την κρίση όλο και πιο κοντά. Σε μία συγκλονιστική σκηνή όπου η μία κόρη (πολύ καλή η Αγγελική Παπούλια), χορεύει με φρενήρεις ρυθμούς, σα να θέλει να πετάξει από πάνω της όλα αυτά που τη βασανίζουν , καθώς και στη σκηνή που ακολουθεί, στην οποία πρωταγωνιστούν ο Κυνόδοντας κι ένα βαράκι, ο Λάνθιμος ψάχνει την εξιλέωση, η οποία τελικά δεν έρχεται ποτέ.

Η ταινία είναι μία συνεχόμενη αλληγορία. Ο πατέρας ( καταπληκτικός ο Στέργιογλου) είναι ο Θεός. Όλοι υπακούν σε αυτόν. Αυτός αποφασίζει, σε αυτόν λογοδοτούν. Οι αλληγορίες, οι παρομοιώσεις, οι συγκρίσεις και ο τρόπος με τον οποίον παρουσιάζονται μέσω των μεθόδων που βρήκαν οι γονείς για να περιορίσουν τα 25χρονα παιδιά τους, δείχνει αν μη τι άλλο, το πόσο προσεγμένο είναι το σενάριο. Και η στιγμή της κάθαρσης, η οποία δεν έρχεται ποτέ, δείχνει ακριβώς αυτό. Όταν το πιο δυνατό μας δόντι θα κουνηθεί χωρίς επιστροφή, τότε η "κακή εκπαίδευση" θα έρθει σε ρήξη με το παρελθόν μας και στην ουσία δε θα καταφέρουμε ποτέ να ελευθερωθούμε.
Νομίζω ότι η ταινία παίζει ξεκάθαρα με το μυαλό μας, γι' αυτό και δεν έχει τόσο σημασία η υπόθεση, ( αν αρέσει ή όχι), ούτε οι σκηνές καθεμία ξεχωριστά, όσο η αίσθηση που σου αφήνει, και κατά πόσο καθένας μπορεί να ερμηνεύσει και να κατανοήσει τις καταστάσεις που βλέπει.

Το στοίχημα πάντως το έχει κερδίσει. Έχει πυροδοτήσει συζητήσεις επί συζητήσεων, που κάποιοι θα το δουν μόνο και μόνο για να έχουν άποψη και επιτυχία του είναι ακριβώς αυτή. Και τελικά δεν έχει καμία σημασία η εξέλιξη των βραβείων καλύτερης ξένης ταινίας. Όπως λέει και ο Θοδωρής Κουτσογιαννόπουλος "ο Λάνθιμος θίγει τη μεθοδευμένη καταπίεση του ενστίκτου και της σεξουαλικότητας και ξεσκίζει τον παραστρατημένο θεσμό της οικογένειας με το σταθερό χέρι χειρουργού". Κι αυτό εκ των πραγμάτων είναι δύσκολο, όχι μόνο να το βιώνεις αλλά και να το βλέπεις ως απλός θεατής.


17/2/11

"Σόλο Ντουέτο" του Tom Kempinski, Θέατρο Οδού Κεφαλληνίας


"Δύο άνθρωποι ξεχωριστοί
Μία διάσημη μουσικός αντιμέτωοη με τη οδυνηρή και απρόβλεπτη απώλεια της Τέχνης της.
Ένας κορυφαίος ψυχίατρος, που προσπαθώντας να τη βοηθήσει βρίσκεται αντιμέτωπος με τα όρια της Επιστήμης του.
Τι θα συμβεί ανάμεσά τους;
Ποιά οπτική της ζωής θα επικρατήσει;
Ένας ύμνος για τη ζωή γραμμένος από τον Άγγλο δραματουργό Tom Kempinski
Ένα θεατρικό έργο παρτιτούρα για δύο ηθοποιούς που καλούνται να τα καταθέσουν όλη την Τέχνη τους, για να υμνήσουν την υπεροχή της ζωής απέναντι σε οποιουδήποτε είδους Απώλεια."

Το κεντρικό πρόσωπο της ιστορίας είναι η Στέφανι Έιμπραχαμς, μια διάσημη βιολίστρια, η οποία χτυπημένη από τη σκλήρυνση κατά πλάκας, αναγκάζεται να εγκαταλείψει την τέχνη της και να επαναπροσδιορίσει τη ζωή της. Με τη βοήθεια του διακεκριμένου ψυχίατρου Dr Feldman, ξεκινάει έναν αγώνα να απαλλαγεί από τα "σκοτάδια της ζωή της". Τα ερωτήματα πολλά. Πως μπορείς να ζείς στο εδώ και τώρα και όχι στο πρίν και το μετά; Πως αποδέχεσαι τον εαυτό σου στο παρόν και όχι στο παρελθόν; Ποιός είναι εν τέλει ο σκοπός της ζωής, το ταξίδι της ζωής;

Το πιο ενδιαφέρον από όλα στην παράσταση αυτή αποτελεί το κλιμακωτό μυστήριο που πηγάζει απο την ψυχοθεραπεία που παρακολουθούμε επί σκηνής. Η βουτιά στο υποσυνείδητο είναι πάντα ένα συναρπαστικό ταξίδι που ξεθάβει πάντα κρυμμένους δαίμονες και το να ανακαλύπτεις θαμμένα τα νεκρά σώματα δε σταματά ποτέ να δημιουργεί ρίγος....

Η Μάνια Παπαδημητρίου είναι εξαιρετική ως Στέφανι Έιμπραχαμς. Ξεκινάει τη διαδικασία με καλά κρυμμένα μυστικά, με μία εικόνα που δεν είναι η πραγματική, πολύ ωραία ντυμένη προσπαθεί να πείσει το γιατρό ότι όλα είναι καλά στη ζωή της και στην πραγματικότητα δε χρειάζεται καθόλου τη βοήθειά του. Και σιγά σιγά αποδομείται. Φτάνει στο έσχατο σημείο κι αρχίζει και αναδύεται. Ξεπερνώντας τις αναστολές της μιλάει για την παιδική της ηλικία, για το θάνατο της μητέρας της όταν εκείνη ήταν μόλις 9 ετών, για τον σκληρό της πατέρα της, για τη λατρεία της για το βιολί. Και τίποτα δεν είναι αυτό που φαίνεται.

Ο Νίκος Αρβανίτης καταπληκτικός και ως ψυχίατρος- λίγο καιρό πριν τον είδαμε στα Δακρυγόνα, σε έναν τελείως διαφορετικό ρόλο (επίσης από τις καλύτερες παραστάσεις φέτος)- προσπαθεί να τη βοηθήσει με όλες του τις δυνάμεις με αποκορύφωμα το κρεσέντο του όταν μιλάει για το δώρο της ζωής. "Στο δέντρο της Ζωής δεν υπάρχει μόνο ένα σάπιο μήλο". Της περιγράφει τη ζωή ξεκινώντας από τα παιδιά που θέλουν με όλες τους τις αισθήσεις να αντιληφθούν τον κόσμο γύρω τους, να πιάσουν, να μυρίσουν, να ακούσουν, να γευτούν, να δουν και συνεχίζει εξηγώντας της πως μπορεί να διοχετεύσει το ταλέντο και την ενέργειά της σε τόσα πολλά πράγματα και ότι τελικά η αγάπη της για το βιολί δεν είναι ακριβώς αυτό που φαντάζεται...

Η αίσθηση με την οποία σε αφήνει είναι η ελπίδα για ζωή και τόσο ο Νίκος Αρβανίτης όσο και η Μάνια Παπαδημητρίου το αποδίδουν με έξοχο τρόπο.
Κλείνοντας θα αντιγράψω από το πρόγραμμα της παράστασης τα λόγια της Στέφανι για τη δύναμη της μουσικής:

"Η μουσική είναι το πιο αθώο κομμάτι της ανθρώπινης φύσης, αυτό είναι. Είναι μαγεία, αληθινή μαγεία. Δεν είναι φτηνό τρικ, είναι μυστήριο. Δεν είναι ο ήχος της ανθρώπινης φωνής, δεν είναι το κελάησμα ενός πουλιού, είναι αυτό που είναι, κάτι αυτόνομο. Ένα μουσικό κομμάτι μπορεί να εκφράζει πόνο, θλίψη, όπως και τα λόγια και οι πράξεις ενός ανθρώπου. Η μουσική όμως τα εκφράζει πολύ καλύτερα από τον ίδιο τον άνθρωπο. Γι'αυτό είναι μαγεία. Ξέρετε, δεν υπάρχει Θεός, δόκτωρ Φέλντμαν, εγώ όμως γνωρίζω, είμαι σίγουρη από που πηγάζει αυτή η ιδέα. Η μουσική είναι ο Παράδεισος. Σε βγάζει από την πεζή καθημερινότητα και σε ταξιδεύει αλλού, μακριά."

14/2/11

"Πρέπει να μιλήσουμε για τον Κέβιν" της Λαϊονελ Σραϊβερ, εκδόσεις Μεταίχμιο



"Τι συμβαίνει όταν η μητρότητα δεν είναι μία ονειρεμένη εμπειρία;
"Πως νιώθει μιά μητέρα απέναντι στο γιό της τον δολοφόνο;
"Ποιές είναι οι ευθύνες της;
"Εγκληματίας γεννιέσαι ή γίνεσαι;

Η Ίβα δεν ήθελε πραγματικά να γίνει μητέρα. Σίγουρα δεν ήθελε να γίνει η μητέρα ενός ψυχρού αγοριού, που δολοφόνησε εφτά συμμαθητές του, έναν υπάλληλο της σχολικής καντίνας και μία δημοφιλή καθηγήτριά του λίγες μέρες πριν κλείσει τα 16.
Δύο χρόνια μετά τα τραγικά γεγονότα, ήρθε η ώρα η Ίβα να αναλύσει με ειλικρίνεια το γάμο, την καριέρα της, την οικογένειά της, τη σχέση με τα παιδιά της, το φονικό ξέσπασμα του Κέβιν, σε μία σειρά από αφοπλιστικά εξομολογητικές επιστολές που απευθύνονται στο χαμένο σύζυγό της, τον Φράνκλιν.

Πραγματικά δεν υπάρχουν λόγια να περιγράψω πόσο καλό είναι το βιβλίο αυτό, τι συναισθήματα γεμίζεις, πόσο αντικρουόμενες απόψεις γεννιούνται και τι γεύση σου αφήνει εν τέλει. Η εξομολόγηση της Ίβα είναι συγκλονιστική. Ξεκινώντας από τη σχέση με τον άντρα της, το δισταγμό της να κάνει παιδί (τον Κέβιν), την απέχθεια που αισθανόταν για κείνον στην αρχή, καθώς και την πολύ άσχημη εξέλιξη της σχέσης τους. Το βιβλίο είναι σκληρό και όσο προχωράει, τόσο δοκιμάζονται οι αντοχές σου, φοβάσαι να γυρίσεις στην επόμενη σελίδα για το τι θα διαβάσεις, τι σου επιφυλάσσει η συνέχεια. Είναι όμως ένα βιβλίο βαθιά αληθινό, σα γροθιά στο στομάχι. Αντιγράφω από τη συγγραφέα:
"Θέλω να πιστεύω ότι ο Κέβιν είναι ένα καλό βιβλίο, ωστόσο πιστεύω επίσης ότι από μία σύμπτωση ή από ένα διεστραμμένα καλό ένστικτο από πλευράς μου βρήκε τόσο μεγάλη ανταπόκριση, επειδή θίγει θέματα που έχει φτάσει ο καιρός να θιχτούν. Αποδεικνύεται πως όλα αυτά τα απωθητικά συναισθήματα που δημιουργεί η ηρωίδα μου ομολογώντας τα όσα σιχαίνεται- την εγκυμοσύνη, τα άσχημα πλαστικά παιχνίδια, τα χαζά παιδικά τραγουδάκια, τη θανάσιμη πλήξη της φροντίδας ενός βρέφους, ακόμα και τον ίδιο της το γιο μερικές φορές, και, κατά συνέπεια , και το ίδιο της τον εαυτό- δεν είναι και τόσο σπάνια. Αντίθετα, ένας σωρός κόσμος καίγεται να τα συζητήσει"

Το προτείνω για να μην πω το συνιστώ, ανεπιφύλακτα. Πρόκειται για ένα από τα καλύτερα βιβλία που έχω διαβάσει μέχρι σήμερα κι ευχαριστώ ιδιαίτερα το "ιντερνετικό μου alter ego", Librofilo, του οποίου τις προτάσεις τιμώ και εμπιστεύομαι.

8/2/11

"Το Χαστούκι" του Χρήστου Τσιόλκα, Εκδόσεις Ωκεανίδα



ΒΙΒΛΙΟΠΡΟΤΑΣΗ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ

Κάθε που θα τελειώνω ένα βιβλίο που αξίζει, θα το προτείνω από αυτό το blog. Θα προσπαθήσω να είμαι περιεκτική και να μην γράφω πολλά, καθώς υπάρχουν αρκετά sites που κάνουν πολύ καλή κριτική βιβλίων.

"Σε μία οικογενειακή γιορτή ένας άντρας χαστουκίζει ένα ξένο παιδί. Το γεγονός αυτό διχάζει τους παρευρισκόμενους, που άλλο βρίσκουν ελαφρυντικά κι άλλοι απαιτούν την παραδειγματική τιμωρία του ενόχου. Οι απρόβλεπτες συνέπειες του χαστουκιού θα τους αναγκάσουν όλους να αναθεωρήσουν τη ζωή τους, τις οικογενειακές τους σχέσεις, τις προσδοκίες, τα πιστεύω και τις επιθυμίες τους.
Ο Χρήστος Τσιόλκας ανατέμνει με διεισδυτική ματιά και κοφτερή γλώσσα, κάτι που μας αφορά όλους: τη μορφή και το ρόλο της οικογένειας στιν 21ο αιώνα".

Θυμίζει Τζόναθαν Κόου και τις "Διορθώσεις" του Τζόναθαν Φράνζεν. Το εντυπωσιακό στοιχείο είναι ότι ο συγγραφέας είναι Έλληνας που ζει στη Μελβούρνη, ίσως γι'αυτό και δε θυμίζει στη γραφή του Έλληνα συγγραφέα.
Είναι ένα προκλητικό μυθιστόρημα. Είναι ένα έξυπνο μυθιστόρημα, καθώς με βάση την απλή αφορμή ενός χαστουκιού, αναλύει τις οικογενειακές σχέσεις, μιλάει για την πίστη, την ευτυχία, τους συμβιβασμούς της καθημερινότητας. Είναι ωραία γραμμένο και παρόλες τις σχεδόν 700 σελίδες του, διαβάζεται εύκολα και ευχάριστα. Το προτείνω ανεπιφύλακτα.

31/1/11

Συρανό Ντε Μπερζεράκ του Εντμόντ Ροστάν, Εθνικό Θέατρο


"Όλη η ζωή μου είναι εκεί, σε μια στιγμή και μόνη"

Ο Νίκος Καραθάνος σκηνοθετεί και πρωταγωνιστεί- ως Συρανό- σε μία από τις καλύτερες και πιο ενδιαφέρουσες μεταφορές του κλασικού αυτού έργου στο θέατρο. Μαζί με αξιόλογους ηθοποιούς υφαίνουν μία παράσταση γεμάτη χρώματα, μουσικές, ποίηση, ζωντάνια, που μας καθήλωσε, μας έκανε να γελάσουμε, μας συγκίνησε.

Η ιστορία είναι γνωστή. Ο ανεκπλήρωτος έρωτας του Συρανό για τη Ρωξάνη (Λένα Κιτσοπούλου), βρίσκει διέξοδο στο πρόσωπο του Κριστιάν (Χρήστος Λούλης), ο οποίος ζητάει τη βοήθειά του προκειμένου με τα λόγια του να μαγέψει την όμορφη Ρωξάνη. Και το ταξίδι ξεκινάει.. Ο Συρανό μέσα από τα λόγια του αποκαλύπτει το μεγαλείο του έρωτα και της ψυχής του.

"Έρωτας είναι μάτια μου, έρωτας μανιασμένος!
Όμως χωρίς εγωισμό, μόνο λίγο θλιμμένος!
Την ευτυχία μου θα'δινα εγώ για τη δικη σου
Και ας μη μάθαινες ποτέ τίποτα στη ζωή σου!
Αρκεί μόνο από μακριά ν'ακούω να γελάς,
Να ξέρω πως το γέλιο σου λίγο μου το χρωστάς"

Ο Καραθάνος έχει κάνει μία παράσταση με καταπληκτικούς ηθοποιούς. Για τον ίδιο θα μιλήσω στο τέλος. Όλα τα παιδιά που απαρτίζουν την ομάδα-στράτευμα παίζουν εξαιρετικά. Τα σύγχρονα σκηνοθετικά τρικ γίνονται ένα με την εποχή - ο Συρανό πρωτοπαρουσιάστηκε το 1897- κι ενώ ομολογώ ότι είχα μία αμφιβολία σχετικά με το πως θα αφομοιωθούν τα σύγχρονα στοιχεία, χωρίς να φαντάζουν ξένα- το αποτέλεσμα με εξέπληξε.
Διαβάζοντας, επίσης, για τη μεγάλη επιτυχία που είχε ο Συρανό όταν παρουσιάστηκε στη Γαλλία παρατηρεί κανείς το πόσο σημαντικό ρόλο έπαιξε η παράσταση για την εποχή, που το ηθικό των Γάλλων ήταν χαμηλό. Πρόκειται για την τελευταία δεκαετία του 19ου αιώνα. Η εποχή αυτή χαρακτηρίστηκε από ένα είδος "ασθενικότητας", από έλλειψη ζωντάνιας και ηρωικής διάθεσης, καθώς και από τη διάθεση των Γάλλων για ειρήνη και ενότητα της χώρας.
Όλα αυτά αποδίδονται με μαγικό τρόπο....

Και ο ίδιος ο Καραθάνος καταφέρνει (γιατί είναι πραγματικά ένας ΜΕΓΑΛΟΣ ηθοποιός), να πάρει το χαρακτήρα του Συρανό, του άσχημου Συρανό με την τεράστια αντιαισθητική μύτη, και να τον μεταμορφώσει σε έναν χαρακτήρα που αποπνέει ομορφιά, χάρη, έρωτα τόσο, που υπάρχουν στιγμές που την ασχήμια του δεν τη βλέπεις καν, δε την παρατηρείς. Μεγάλο κεφάλαιο για το ελληνικό θέατρο ο Καραθάνος.
Η Λένα Κιτσοπούλου παίζει μία κάπως νευρωτική Ρωξάνη, αφού υπάρχουν στιγμές που είναι περισσότερο υπερβολική από όσο πρέπει. Ο Χρήστος Λούλης είναι αρκετά καλός στο ρόλο του Κριστιάν και επίσης εξαιρετικός είναι ο Άγγελος Παπαδημητρίου, που παίζει τον Ντε Γκυς.

Ο Συρανό ντε Μπερζεράκ είναι μία παράσταση που παίζεται από μία πολύ ωραία παρέα. Με μαέστρο το Νίκο Καραθάνο και όργανα όλους τους ηθοποιούς που τον πλαισιώνουν, απολαύσαμε μία παράσταση γεμάτη κέφι, χρώμα, έρωτα, ζωντάνια, μουσική, χαρά. Ένα ζωντανό θέατρο. Και φύγαμε πλήρεις. Αυτό δεν είναι άλλωστε και το ζητούμενο;

25/1/11

"Biutiful" του Alejandro Gonzalez Innaritu


Πήγα προετοιμασμένη για μεγάλη κατάθλιψη. Έφυγα μαγεμένη για ακόμα μία φορά από αυτόν τον εκπληκτικό σκηνοθέτη.

Το σκηνικό η Βαρκελώνη. Όχι αυτή που ξέρουμε, η άλλη, η δύσκολη, η μαύρη, η καταθλιπτική. Η Βαρκελώνη με τους μεγάλους δρόμους, τα αξιοθέατα και τα κτήρια του Gaudi φαίνεται από μακριά σαν "ξένο σώμα" μέσα στη μαυρίλα. Ο πρωταγωνιστής Ούξμπαλ (Javier Bardem), ένας μικροαπατεώνας που ζει κάνοντας το μεσάζοντα σε μετανάστες και μπάτσους, έχει δύο παιδιά, μία σύζυγο άρρωστη με μανιοκατάθλιψη και μία ζωή μαύρη όσο δεν πάει άλλο. Σα να μην έφταναν όλα αυτά, μαθαίνει ότι είναι στο τελευταίο στάδιο καρκίνου κι έχει μόλις δύο μήνες ζωής.. Καταλαβαίνω πως όταν κάποιος διαβάσει την υπόθεση, θα πιστέψει- όπως κι εγώ άλλωστε ότι η ταινία θα είναι σκέτη μιζέρια. Λάθος.

Ο Innaritu είναι ένας ιδιαίτερος σκηνοθέτης. Έχει σκηνοθετήσει το "Βαβέλ" και τα "21 γραμμάρια", ταινίες που έχουν πάντα μα πάντα κάτι να σου πουν, κάτι να σου αφήσουν.
Έτσι και με το Biutiful. Είναι από τις λίγες ταινίες που εξυμνούν τη σχέση ζωής με τον πατέρα. Ο πατέρας είναι το επίκεντρο, είναι αυτός που παλεύει για τα παιδιά του, είναι αυτός που δε γνώρισε τον δικό του πατέρα και αυτό είναι κάτι που τον βασανίζει αδιάκοπα, είναι αυτός που μαθαίνει ότι πεθαίνει και προσπαθεί να βάλει τη ζωή του σε τάξη, να αφήσει τα παιδιά του ασφαλή, να τακτοποιήσει τα διάφορα θέματα οικονομικά. Δε θέλει τα παιδιά του να τον ξεχάσουν, δε θέλει να έχει περάσει από τη ζωή τους σαν περαστικός... Και τι απόλυτη σκηνή - νομίζω από τις πιο συγκινητικές σκηνές που έχω δει ποτέ στον κινηματογράφο- το σφιχταγκάλιασμα ( με όλη τη σημασία της λέξης) που κάνει με την κόρη του, όταν η μικρή καταλαβαίνει ότι εκείνος πεθαίνει.." Κοίτα με" της λέει "κοίτα το πρόσωπό μου και μην με ξεχάσεις ποτέ Άνα"

Στην ταινία εκτός από τη σχέση του πατέρα με τα παιδιά καταγράφεται και η μεγάλη εξαθλίωση των μεταναστών που για ένα κομμάτι ψωμί δουλεύουν κάτω από άθλιες συνθήκες. Περιγράφεται με εξαιρετικό τρόπο και τραγική κατάληξη η ιστορία 25 Κινέζων θύματα αυτής της ιστορίας.

Η ταινία με συγκίνησε βαθύτατα και πολύ ουσιαστικά. Η αρρώστια ήταν το τελευταίο που με απασχόλησε. Ο Javier Bardem είναι τόσο καλός στο ρόλο αυτό που ένιωθα την αγωνία του, αντιλαμβανόμουνα το άγχος του, τη στεναχώρια του... Όπως και στην ταινία "Η Θάλασσα Μέσα μου", που πρωταγωνιστούσε, με παρέσυρε, με ταξίδεψε, μου προκάλεσε θλίψη και τελικά με εξιλέωσε.... Ο Bardem είναι από τους καλύτερους ηθοποιούς της γενιάς του και ειδικά στην ταινία αυτή είναι ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΟΣ. Κέρδισε το βραβείο ερμηνείας στις Κάννες και όπως γράφει και ο κριτικός κινηματογράφου του "Αθηνοράματος" και συμφωνώ απόλυτα, καταφέρνει να μετατρέψει τον καταραμένο ήρωά του σε μία αξέχαστη κινηματογραφική φιγούρα.



20/1/11

"Άννα, Είπα" του Παναγιώτη Μεντή, Θέατρο Στοά


"Πως να αποτυπώσεις στο χαρτί ένα ταραγμένο εγκεφαλογράφημα? Πως να το αποτυπώσεις με λόγια? Ξεκίνησα να γράφω για την Άννα ακούγοντας τη σιωπή μιας γυναίκας. Μια σιωπή χωρίς συνείδηση από την ίδια. Μια σιωπήπου στο μυαλό μου πήρε διάφορες διαστάσεις. Την είδα άλλοτε σαν σιωπή- στάση ζωής, άλλοτε σαν σιωπή-διαμαρτυρία, άλλοτε σαν σιωπή- πολιτική πράξη κι άλλοτε σαν σιωπή- επιλογή άμυνας απέναντι στη βία και τη μικρότητα, ενός ανθρώπου που είδε και τρόμαξε"

Ήξερα ότι η παράσταση θα ήταν καλή. Δε φανταζόμουνα ότι θα ήταν τόσο καλή. Ότι θα έφευγα και θα είχα τέτοια πληρότητα και συγκίνηση που λίγες, πολύ λίγες παραστάσεις μου έχουν προσφέρει μέχρι στιγμής. Η Λήδα Πρωτοψάλτη είναι απλά συγκλονιστική. Όπως και όλοι όσοι παίζουν. Στο πρόγραμμα διαβάζω και το εξής απίστευτο: "Η Λήδα Πρωτοψάλτη σπούδασε μόνο έναν χρόνο στην Σχολή του Θεάτρου Τέχνης Κ.Κουν, και παίρνει εκτάκτως επαγγελματική άδεια ηθοποιού, μετά από πρόταση του ίδιου του Κουν". Καταλαβαίνετε για τι ηθοποιό μιλάμε...

Το θέμα: Κλεισμένη σε ένα θάλαμο ψυχιατρικής κλινικής η Άννα αναπλάθει το παρελθόν της και κυρίως τη δύσκολη σχέση με τη μάνα της.
Στην ουσία αυτό που παρακολουθούμε και είναι συγκλονιστικό είναι την Άννα στο ψυχιατρείο και όλοι οι υπόλοιποι που παίζουν, να είναι οι αναμνήσεις της και το υποσυνείδητό της. Μπλοκαρισμένη από μία μάνα που μονίμως τη μείωνε και την υποτιμούσε κι έναν πατέρα που ήταν λάτρης των Θείων και τελείως άβουλος, η Άννα ισορροπεί με δυσκολία ανάμεσα στο μίσος, την εξάρτηση και τις ενοχές για τη μητέρα της, τη λύπηση, τον οίκτο και την παθολογική αγάπη για τον πατέρα της. Ταλαιπωρημένη από τις "αρρώστιες του μυαλού", αναπολεί με δυσκολία τα παιδικά και εφηβικά της χρόνια, κατακεραυνώνει τους ανθρώπους που την πλήγωσαν, αλλά στην ουσία δεν ξεφεύγει ποτέ από τις αναμνήσεις αυτές, που τη στοιχειώνουν και την κατατρέχουν.

Η απόδοση των παραπάνω σκηνοθετικά είναι σε άλλα επίπεδα. Το παιχνίδι με τους φωτισμούς, ανάλογα με τη διάθεση είναι ασύλληπτο. Η επιλογή της μητέρας εις διπλούν (σκηνοθετικό εύρημα), δίνει την ένταση που χρειάζεται και τη δυναμική των αναμνήσεων που κατατρέχουν.
Η Λήδα Πρωτοψάλτη είναι καταπληκτική. Σε συνεπαίρνει, σε συγκινεί, σε κάνει να γελάς, σε ταξιδεύει και εν τέλει σε λυτρώνει. "Ιδού η Δούλη σου Μητέρα", και το Θέατρο δονείται από συγκίνηση.... Πραγματικά μία παράσταση που αξίζει να δει κανείς και να αφεθεί να παρασυρθεί από τη δίνη των συναισθημάτων που προκαλεί. Και να μην μείνει μόνο στην κακή ανάμνηση της μητέρας μόνο ως ανάμνηση, αλλά να δει τη ζημιά που αυτή έχει κάνει στην προσωπικότητα και την ψυχολογία της Άννας, ζημιά ανεπανόρθωτη για την αυτοπεποίθησή της, από την οποία δε μπόρεσε να ξεφύγει ποτέ.

Και κάτι τελευταίο. Δυστυχώς το θέατρο ήταν σχετικά άδειο (max 25-30 άτομα) και είναι τόσο κρίμα να μη γεμίζουν αυτά τα θέατρα. Είναι τόσο ωραίο να φεύγεις τόσο πλήρης από μία παράσταση που έχει κάτι να σου πει, που ακουμπά στο συναίσθημα και τη λογική και τη θυμάσαι όσος καιρός κι αν περάσει.